The European Journal of Applied Economics

THE IMPACT OF CAPITAL FLOWS ON THE REAL EXCHANGE RATE: EVIDENCE FROM SERBIA

2026-04-17T12:52:18+02:00

Kao mala otvorena ekonomija koja je sve više integrisana u globalna finansijska tržišta, Srbija je izložena fluktuacijama međunarodnih tokova kapitala koje mogu uticati na dinamiku deviznog kursa i makroekonomsku stabilnost. Ovaj rad ispituje odnos između međunarodnih tokova kapitala i realnog efektivnog deviznog kursa u Srbiji, sa posebnim osvrtom na strukturu priliva kapitala. U analizi se primenjuje model strukturne vektorske autoregresije (SVAR) kako bi se obuhvatile dinamičke interakcije između spoljašnjih ekonomskih uslova, tokova kapitala, monetarne politike, domaće ekonomske aktivnosti i realnog efektivnog deviznog kursa, koristeći kvartalne podatke za period od 2007. do 2024. godine. Rezultati dobijeni analizom impulsnih reakcija ukazuju da šokovi u prilivu kapitala dovode do umerene aprecijacije realnog deviznog kursa, pri čemu se intenzitet i trajanje tog efekta razlikuju u zavisnosti od strukture kapitalnih tokova. Prilivi kapitala u obliku vlasničkih ulaganja pokazuju nešto postojaniji efekat aprecijacije u odnosu na prilive zasnovane na dužničkim instrumentima, dok je ukupan uticaj agregiranih kapitalnih tokova relativno ograničen. Ovi nalazi naglašavaju značaj strukture kapitalnih tokova za dinamiku deviznog kursa i pružaju korisne implikacije za formulisanje devizne i makroprudencione politike u malim otvorenim ekonomijama.

IS EXCHANGE RATE PASS THROUGH EFFECT VALID IN SERBIA? EMPIRICAL TESTING BY USING CO-INTEGRATION TECHNIQUES

2026-04-21T10:30:35+02:00

Cilj ovog rada je da ispita da li je prisutan „exchange rate-pass through“ na cene u Srbiji. U maloj i otvorenoj ekonomiji sa režimom rukovođeno plivajućeg deviznog kursa, uticaj promena kursa na inflaciju je posebno značajan. S obzirom na to da je ova tema obimno proučavana, doprinos ovog rada ogleda se u primeni nekoliko tehnika kointegracije i analizi specifičnog vremenskog perioda za slučaj Srbije. Izabrani vremenski okvir obuhvata period od 2007. do 2021. godine, sa mesečnim podacima. Rezultati istraživanja pokazuju da je efekat prenosa deviznog kursa na cene nekompletan. Takođe je utvrđeno da je efekat izraženiji na duži rok i da jačina uticaja zavisi od korišćene tehnike kointegracije.

FINANCIAL RESILIENCE TO THE ECONOMIC SHOCK OF COVID-19: AN EMPIRICAL STUDY OF ENTERPRISES IN SERBIA

2026-04-17T12:52:18+02:00

Ovaj rad istražuje kako je pandemija COVID-19 uticala na srednja i velika privredna društva u Srbiji, ukazujući da veličina i vlasnička struktura u srpskoj tranzicionoj ekonomiji dovode u pitanje utvrđene efekte. Korišćenjem panel podataka o srpskim društvima (n = 3.020, period: 2018–2023), regresijom sa fiksnim efektima i robusnim standardnim greškama, su analizirani diferencijalni uticaji. Velika društva su tokom pandemije ostvarila statistički značajno veće operativne prihode za 19,4%, a u post-COVID periodu za 33,7%, u poređenju sa srednjim društvima (razlika u odnosu na baznu kategoriju). Profitabilnost se kretala u suprotnim pravcima: velika privatna društva su povećala operativne marže za 4,1 do 6,8 procentnih poena, dok su društva u vlasništvu države zabeležila pad marži od 15,6 do 33,1 procentnih poena, uprkos tome što su raspolagala šest puta većom imovinom. Strano vlasništvo nije pokazalo statistički značajnu prednost u performansama. Zaključujemo da institucionalni kontekst može preokrenuti postojeće obrasce otpornosti, što ukazuje da modeli razvijeni u naprednim ekonomijama nisu nužno primenljivi u tranzicionim ekonomijama.

A TECHNICAL FRAMEWORK FOR DATA-DRIVEN INDUSTRIAL TRANSFORMATION IN NORTHEAST CHINA

2026-04-17T12:52:19+02:00

This study proposes a comprehensive data-driven technical framework to support industrial transformation in Northeast China, using the Shenyang-Fushun Reform and Innovation Demonstration Zone as a case study. Based on real-world industrial value-added data spanning from 2000 to 2024, we develop and validate predictive models using SARIMA and LSTM neural networks to forecast regional industrial development trends. The framework integrates time series analysis, comparative regional analysis, and policy impact assessment to provide actionable insights for decision-makers. Our empirical analysis of monthly industrial value-added growth rates reveals significant seasonal patterns and structural changes over the 24-year period. The SARIMA model demonstrates superior performance in capturing seasonal variations, while the LSTM model shows enhanced accuracy for non-linear trend prediction. Comparative analysis with Beijing, Shanghai, Jiangsu, and Guangdong provinces reveals the unique characteristics of Northeast China's industrial development trajectory. The study provides evidence-based policy recommendations for accelerating industrial transformation through data-driven approaches, offering a replicable framework for similar post-industrial regions.

THE IMPACT OF DIGITALIZATION ON STATUTORY AUDITING IN SERBIA -l

2026-04-17T12:52:19+02:00

Digitalizacija duboko menja revizorske operacije u Srbiji, značajno povećavajući efikasnost, tačnost i brzinu revizorskih procesa. Ovaj rad istražuje kako usvajanje digitalnih alata i tehnologija preoblikuje tradicionalne revizorske metodologije. Ključni napreci uključuju integraciju analitike podataka, automatizovanih sistema i blokčejn tehnologije, što zajedno revolucionizuje način na koji revizori vrše preglede i procene.

Digitalna transformacija nije samo pitanje usvajanja novih alata; ona suštinski menja veštine koje su potrebne savremenim revizorima. Profesionalci sada moraju da se snalaze u složenim digitalnim okruženjima, razvijaju kompetencije u interpretaciji podataka i koriste analitičke alate za izvlačenje smislenih uvida iz ogromnih količina informacija. Pojavljuju se i novi izazovi, poput sajber pretnji, što zahteva da revizori budu stalno oprezni i spremni da zaštite osetljive podatke.

Iako digitalizacija donosi značajne koristi—povećanu preciznost podataka, unapređene mogućnosti izveštavanja i optimizovane tokove rada—ona takođe zahteva ozbiljnu prilagodbu. Kompanije moraju da ulažu u inovativne tehnologije, nadograđuju svoju infrastrukturu i daju prioritet stalnom razvoju veština kako bi efikasno iskoristile ove napretke. Ovakav strateški fokus omogućava revizorskim firmama da ostanu konkurentne u dinamičnom okruženju, istovremeno odgovarajući na višeslojne izazove digitalnog doba. Na kraju, prihvatanje digitalizacije ključno je za unapređenje vrednosti i efikasnosti revizorskih usluga u Srbiji.

ASSESSING THE POTENTIAL OF ELECTRIC MOBILITY FOR LOW CARBON TRANSIT TOURISM: EVIDENCE FROM THE BELGRADE-ZLATIBOR CORRIDOR

2026-04-17T12:52:19+02:00

Transit tourism in mountainous regions generates a considerable carbon footprint due to the dominant use of internal combustion vehicles, particularly along intensively used routes such as the Belgrade-Zlatibor corridor. Although electric mobility offers the potential to reduce transport-related emissions, its relevance for Serbia’s transit tourism has not been systematically examined. This study addresses this gap by integrating an assessment of the existing charging infrastructure, an on-site survey of travelers conducted on Zlatibor (N=500), and a comparison of electric and conventional vehicles using established life cycle assessment (LCA) data. The aim is to evaluate the extent to which electric mobility can support a transition toward lower-carbon transit tourism along this corridor. The findings show that adventure- and nature-based activities represent the primary motivation for travel, increasing the importance of sustainable transport solutions in environmentally sensitive mountain destinations. Survey results further indicate that more than half of respondents would be willing to use electric vehicles if charging infrastructure were more accessible and spatially distributed along the route. In line with international evidence, established LCA data consistently show significantly lower lifecycle CO₂ emissions for electric vehicles relative to conventional vehicles, depending on the energy mix and vehicle segment. Overall, the study highlights electric mobility as a feasible pathway for reducing transit-tourism-related emissions and strengthening destination sustainability planning.

THE IMPACT OF MARITAL AND PARENTAL STATUS ON BURNOUT AND WELLBEING AMONG HOSPITALITY EMPLOYEES

2026-04-17T12:52:19+02:00

Rad ispituje odnos između bračnog statusa, roditeljstva i profesionalnog sagorevanja zaposlenih u ugostiteljstvu, koristeći Maslach Burnout merni instrument. Na osnovu podataka prikupljenih terenskim istraživanjem u kojem je učestvovalo 1.234 ispitanika, rezultati su pokazali da bračni status i roditeljstvo značajno utiču na tri osnovne dimenzije sagorevanja. Brak i roditeljstvo su se pokazali kao zaštitni faktori koji smanjuju emocionalnu iscrpljenost i depersonalizaciju, dok istovremeno oblikuju različite percepcije ličnog postignuća. Niži osećaj ličnog postignuća kod oženjenih/udatih ispitanika pokazuje da porodični i profesionalni zahtevi mogu donekle da ograniče osećaj ličnog uspeha, naglašavajući dvostruku ulogu porodičnih obaveza kao istovremeno i podržavajućih i otežavajućih. Rezultati ukazuju da porodični faktori nisu samo demografske karakteristike, već značajne determinante otpornosti i ranjivosti u industrijama sa visokim nivoom stresa, poput ugostiteljstva. Sa praktičnog stanovišta, dobijeni rezultati naglašavaju značaj organizacionih politika koje podržavaju porodicu, uključujući fleksibilno radno vreme, roditeljsko odsustvo i programe za unapređenje blagostanja zaposlenih, radi ublažavanja sagorevanja i jačanja psihološke otpornosti. Sprovedeno istraživanje doprinosi boljem razumevanju načina na koji se lične životne okolnosti prepliću sa profesionalnim sagorevanjem, nudeći zaključke koji mogu biti od koristi za organizacione strategije i aktivnosti u oblasti mentalnog zdravlja. Takođe, rezultati mogu da podstaknu održive radne prakse u skladu sa globalnim ciljevima blagostanja zaposlenih i dostojanstvenog rada.

DIGITAL MARKETING STRATEGIES FOR POSITIONING RELIGIOUS TOURISM DESTINATIONS: EVIDENCE FROM BOSNIA AND HERZEGOVINA

2026-04-17T12:52:19+02:00

Ovaj rad istražuje ulogu digitalnog marketinga u pozicioniranju destinacija religijskog turizma, sa posebnim fokusom na Bosnu i Hercegovinu. Primenom kombinovanog metodološkog pristupa, studija integriše institucionalne i turističke perspektive u cilju identifikovanja digitalnih alata i upravljačkih strategija koje unapređuju vidljivost destinacije, angažman posetilaca i konkurentnost. Nalazi istraživanja ukazuju na značajan jaz između percipiranog potencijala religijskog turizma i njegovog ograničenog operativnog okvira, što je pre svega posledica institucionalne fragmentacije i niskog nivoa digitalne zrelosti. Društvene mreže, digitalno pripovedanje i saradnja sa influenserima izdvajaju se kao ključni pokretači odluka posetilaca, njihove lojalnosti i imidža destinacije. Istraživanje uvodi okvir Razvoj–Saradnja–Dijalog, koji povezuje digitalnu zrelost i međuinstitucionalnu koordinaciju kao osnovne faktore upravljanja destinacijom u postkonfliktnim, multikonfesionalnim društvima. Preporuke za kreiranje politika naglašavaju potrebu za koordinisanim upravljanjem, digitalnim inovacijama i održivim brendiranjem svetih mesta, s ciljem unapređenja vidljivosti Bosne i Hercegovine kao duhovne destinacije.

Roles of Financial Literacy and Digital Financial Literacy in Enhancing MSME Financial Well-Being

2026-04-17T13:36:38+02:00

This study aims to examine the impact of financial literacy and digital financial literacy on the financial well-being of micro and small enterprise (MSE) owners. Primary data was obtained from surveys of MSE owners in Bantul Regency, Special Region of Yogyakarta Province. This research generated a sample through various sampling selection techniques (cluster, purposive, and accidental sampling). A total of 168 respondents were used for data analysis employing Partial Least Squares-Structural Equation Modeling (PLS-SEM) with SmartPLS software. Our results indicate that financial knowledge influences financial behaviors and attitudes, while digital financial knowledge affects digital financial behaviors and digital financial attitudes, and digital financial attitudes, in turn, impact digital financial behaviors. Furthermore, this study also documents that the financial behaviors, digital financial knowledge, and digital financial behavior dimensions affect financial well-being. Micro and small enterprises will arguably make sound judgments, manage financial matters more effectively, and develop sustainable businesses if they have a better understanding of financial management and digital technology.

THE ECONOMIC ROLE OF SMALL FARMS IN THE SERBIAN ECONOMY

2026-04-17T12:52:19+02:00

Zemlje različitih nivoa razvijenosti različito pristupaju ekonomskom značaju i ulozi malih poljoprivrednih gazdinstava. Okosnica razvoja poljoprivrede treba da budu mala i srednja gazdinstva, dok velika gazdinstva treba da kreiraju tehnološki razvoj i da budu nosioci istraživanja u poljoprivredi. Međutim, u najvećem broju zemalja, kada govorimo o ekonomskoj ulozi malih gazdinstava, radi se o specifičnom obliku organizovanja poljoprivredne proizvodnje u nepovoljnom tržišnom ambijentu. Iz tog razloga, osnovni cilj ovog rada jeste analiza i prikaz pozicije i uloge malih gazdinstava u privredi Srbije, njihovom položaju na tržištu, ambijentu u kome preživljavaju i perspektivi njihovog daljeg opstanka i razvoja. Za potrebe ovog rada navešćemo podatke iz poslednjeg popisa poljoprivrede, dokumenata javne politike i SWOT analize izvedene iz dostupnih rezultata i zapažanja, radi objektivnog navođenja svih prednosti i nedostataka u cilju unapređenja ekonomske pozicije malog gazdinstva u privredi Srbije.