POJAVA GREJVSOVE ORBITOPATIJE NAKON OPERATIVNOG LEČENJA AUTOIMUNOG HIPERTIREOIDIZMA

Nataša Pevac; Biljana Olujić

Nataša Pevac Zdravstveni centar Sremska Mitrovica
Biljana Olujić Opšta bolnica Sombor

Ključne reči: Grejvsova orbitopatija, tireoidektomija, COVID infekcija

Sažetak

Grejvsova orbitopatija (GO) je najčešća manifestacija autoimunog hipertireoidizma. Javlja se najčešće u prvoj godini posle postavljanja dijagnoze, a retko može da se javi i kod eutireoidnih i hipotireoidnih pacijenta. Nakon totalne tireoidektomije se može razviti kod oko 10-20% pacijenata, simptomi se obično javljaju nekoliko meseci do godinu dana od operacije. Rizik je veći kod pacijenata sa visokim titrom anti TSH recptorskih antitela (TrAb), kod pušača i pacijenta koji nisu pravovremeno započeli supstitucionu terapiju levotiroksinom. Prva linija lečenja je primena intravenskih kortikosteroida. Bolesnica starosti 69 godina sa autoimunom tireoidnom bolešću se prezentovala autoimunim hipertireodizmom, započela lečenje tiresupresivnom terapijom u trajanju od 5 godina bez razvoja orbitopatije tokom lečenja. Obzirom na nepostizanje stabilizacije bolesti, sprovedena druga linija lečenja, urađena totalna tireoidektomija sa posledičnim hipotireoidizmom i hipoparatireoidizmom. U daljem toku lečenja adekvatno supstituisana levotiroksinom, alfakalcidolom i kalcijumom. Operativno lečen adenokarcinom sigme, postoperativno primala hemioterapiju. Obolela 9 godina nakon operacije štitaste žlezde od COVID infekcije, nakon sprovedene redovne vakcinacije, lečena primenom biološke terapije, monoklonsko antitelo na “spike” protein SARS CoV 2 i antivirusnom terapijom. Nakon 11 godina od sprovedne totalne tireoidektomije dolazi do pojave srednje teške forme GO, umerenog stepena kliničke aktivnosti sa nestalnim dvoslikama, sa povišenim titrom TrAb. Primenom intravenske kortiroksteroidne terapije, postiže se zadovoljavajući terapijski odgovor. Pojava GO, kao najčešće ekstratireoidne manifestacije autoimunog hipertireoidizma, se izuzetno retko javlja nakon više godina od početka lečnja hipertireoidizma, a još ređe nakon sprovođenja operativnog lečenja autoimunog hipertireoidizma. COVID infekcija i primena biološke terapije može biti okidač za pokretanje autoimunog procesa, kao i pridružene bolesti.

Reference

1. Wiersinga WM, Poppe KG, Effraimidis G. Hyperthyroidism: aetiology, pathogenesis, diagnosis, management, complications, and prognosis. Lancet Diabetes Endocrinol. 2023 Apr;11(4):282–98.
2. Tay WL, Loh WJ, Lee LAL, Chng CL. Persistent hyperthyroidism and de novo Graves’ ophthalmopathy after total thyroidectomy. Endocrinol diabetes Metab case reports. 2017;2017.
3. Eckstein AK, Plicht M, Lax H, Neuhäuser M, Mann K, Lederbogen S, et al. Thyrotropin receptor autoantibodies are independent risk factors for Graves’ ophthalmopathy and help to predict severity and outcome of the disease. J Clin Endocrinol Metab. 2006 Sep;91(9):3464–70.
4. Bartalena L, Kahaly GJ, Baldeschi L, Dayan CM, Eckstein A, Marcocci C, et al. The 2021 European Group on Graves’ orbitopathy (EUGOGO) clinical practice guidelines for the medical management of Graves’ orbitopathy. Eur J Endocrinol. 2021 Aug;185(4):G43–67.
5. Khoo TK, Bahn RS. Pathogenesis of Graves’ Ophthalmopathy: The Role of Autoantibodies. 2014;17(10):1013–8.
6. Macovei ML, Azis Ű, Gheorghe AG, Burcea M. A systematic review of euthyroid Graves ’ disease ( Review ). 2021;
7. Eckstein A, Dekowski D, Führer-Sakel D, Berchner-Pfannschmidt U, Esser J. [Graves’ ophthalmopathy]. Ophthalmologe. 2016 Apr;113(4):346–9.
8. Čivrný J, Karhanová M, Hübnerová P, Schovánek J, Heřman M. MRI in the assessment of thyroid-associated orbitopathy activity. Clin Radiol. 2022 Dec;77(12):925–34.
9. Jespersen S, Nygaard B, Østergaard L. Methylprednisolone Pulse Treatment of Graves ’ Ophthalmopathy Is Not Associated with Secondary Adrenocortical Insufficiency. 2015;222–5.
10. Wang L, Chen L. Emerging therapeutic approaches in Graves’ ophthalmopathy : an update on pharmacological interventions. 2025;(July):1–8.