Pošasti modernizacije i pohvala patrijarhatu u „Srbiji na istoku“ Svetozara Markovića

Ljubinko Milosavljević

doi:10.5937/socpreg59-62538

Ljubinko M. Milosavljević Univerzitet u Nišu, Filozofski fakultet, Niš (Srbija)

DOI: https://doi.org/10.5937/socpreg59-62538

Ključne reči: modernizacija, patrijarhalni svet, oslobođenje, uređenje države, birokratizacija

Sažetak

Autor u ovom radu čini najpre kratak osvrt na neke vrednosti, još više na mane savremenog sveta, s ciljem da modernizovani svet suoči sa patrijarhatom, o kome opširno piše Svetozar Marković u Srbiji na istoku. Za razliku od danas dominirajućeg trenda da se patrijarhalni način života omalovažava, a njegove vrednosti ignorišu, Svetozar je ispisao svojevrsnu pohvalu patrijarhatu, ali je iskazao i žaljenje što se srpsko društvo, sa oslobađanjem od Turaka i uređenjem sopstvene države, nije gradilo na svojim patrijarhalnim osnovama već se birokratizovalo po nekim zapadnim uzorima, i to pošto ih je i sam Zapad napustio. On je Srbiji video mesto na Istoku, među slovenskim narodima i državama, čiji su društveni temelji bili takođe patrijarhalni. Međutim, istorijski tokovi, nasuprot Markovićevim očekivanjima, išli su uglavnom u suprotnom smeru. Rad ima za cilj da suoči dva sveta, patrijarhalni, o kome svedoči S. Marković u svojoj najznačajnijoj knjizi, i moderni, kako je sagledan u literaturi i autorovom neposrednom empirijskom uvidu. Pritom će u analizi biti primenjen istorijski pristup i komparativni metod.

Reference

Jovanović, Ž. (1997). Village in Serbia in Svetozar Marković’s Work. In the collection of works: Svetozar Marković’s Life and Work. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. [In Serbian]

Ljubičić, M. M. (2023). Experiences with domestic violence pertetrators in Serbia: From a practitioners’s. Sociološki pregled 57(1), 172–205. DOI: 10.5937/socpreg57-40101

Ljubičić, M. M. (2023a). Violence against men in a partner relationship: A pilot study. Crimen 14(1), 64–80. DOI: 10.5937/crimen2301064L [In Serbian]

Marković, M. (1997). The idea of freedom in Svetozar Marković’s Work. In: the collection of works M. Marković et. al. (Eds.): Svetozar Marković’s Life and Work. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva. [In Serbian]

Marković, S. (1892). Serbia in the East. Complete Works of Svetozar Marković, vol. 6. Beograd: Knjižare Lj. Joksimovića. [In Serbian]

Matić, D. (1969). Svetozar Marković and Our Culture. In: Svetozar Marković, Selected Writings. Novi Sad: Matica srpska. [In Serbian]

Milosavljević, Lj. (2012). Where to and How. Niš: Filozofski fakultet Univerziteta u Nišu. [In Serbian]

Pantelić, I. (2023). The Subjection of Women: the first Serbian feminists and their European models. In: S. G. Marković (ed.). Cultural transfer from Europe to Serbia in the 19th century, 197–214. Beograd: Institut za evropske studije, Dosije studio. https://doi.org/10.18485/fpn_ctes_xix.2023.ch6 [In Serbian] [In Serbian]

Svirčević, M. (2010). Svetozar Marković – An Ideological Portrait and View of Serbian

Society. Portal Nova srpska politička misao. (Accessed on 15 August 2010). [In Serbian]

Vučenov, D. (1957). Svetozar Marković (1846–1875). Preface to: About Serbia and Serbian Literature. Beograd: Nolit. [In Serbian]