Novi prilozi za biografiju Dragića Joksimovića
Sažetak
Dragić Joksimović (1893–1951) bio je pravnik i političar, narodni poslanik, advokat i delatnik u oblasti kulture. U stručnoj javnosti je poznat kao advokat odbrane na suđenju generalu Dragoljubu Mihailoviću. Nakon završetka ovog procesa, komunisti su Joksimovića ostrakizovali. Posle gubitka građanskih prava i zabrane bavljenja advokaturom, njegovo stradanje je nastavljeno lišenjem slobode, a okončano u Kazneno-popravnom domu u Sremskoj Mitrovici. Joksimović je rehabilitovan odlukom suda 2008. godine. Od 2020. Advokatska komora Srbije je ustanovila Povelju „Dragić Joksimović“, s namerom da dodelom ovog priznanja učvrsti poverenje u profesionalno i etičko obavljanje pravozastupničke delatnosti.
Autori članka, na osnovu novih izvora, predstavljaju neotkrivene podatke iz biografije Dragića Joksimovića, naročito o njegovoj porodici i školovanju u Nemačkoj, dopunjuju i ispravljaju do sada korišćene činjenice. Joksimović je doktorirao na temu zemljoradničkih komora. U Kraljevini Srba, Hrvata i Slovenaca profesionalno sindikalno i staleško udruživanje, naročito među zemljoradnicima i radnicima, bilo je predmet teorijskih i političkih rasprava. Istraživanje pruža celovitiju i verniju sliku Joksimovićevog lika i dela, nego što je to bilo poznato u stručnoj javnosti. Život i karijera Dragića Joksimovića odvijali su se u smutnim vremenima prve polovine prošlog veka, u razdoblju političke krize u Jugoslaviji između dva svetska rata, dolaska „novog doba“ idiokratske diktature i jednoumlja. Joksimovićeva paradigmatična sudbina je podsećanje na tragediju preobražaja srpskog društva i stradanja većeg dela domaće inteligencije nakon pobede komunističke revolucije.
Reference
Cvetković, S. (2007). Portraits of dissidents. Beograd: Institut za savremenu istoriju, Centar za unapređivanje pravnih studija, Istraživačko-izdavački centar Demokratske stranke. [In Serbian]
Dimić, Lj. (2019). Preface to the Selected Works of Rudolph Archibald Reiss (1875–1929). In: Rudolf Archibald Reiss, On the Crimes of the Austro-Hungarian-Bulgarian-Germans in Serbia 1914–1918, Miloje Pršić (ed.). Selected Works, book 1, XI–XXIX. Beograd: Zavod za udžbenike, Kriminalističko-policijski univerzitet. [In Serbian]
Dragović, В. (1956). Serbian Press Between the Two Wars I. Basis for a Bibliography of Serbian Periodicals 1915–1945. Beograd: Srpska akademija nauka. [In Serbian]
Jašović, P., Petković. Đ., Stojanović. M. (2013). Bačina and Bačinians 1411–2011 – contri- butions to the monograph. Kruševac, Bačina. [In Serbian]
Jovanović, D. (2008a). Medallions, book II. Beograd: Službeni glasnik. [In Serbian]
Jovanović, D. (2008b). Medallions, book IV. Beograd: Službeni glasnik. [In Serbian]
Jovanović, D. (2008c). Political Memories, book I. Beograd: Službeni glasnik. [In Serbian]
Jovanović, S. (1995). Constitutional Law of the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes. Beograd: Službeni list SRJ. [In Serbian]
Joksimović, D. (1923) The Representation of Agricultural Interests in Germany with Special Consideration of the Organization of the Chambers of Agriculture (doctoral dissertation). Wirtschafts, und Sozialwissenschaftliche Fakultät, Frankfurt am Main. [In German]
Joksimović, D. (2002). The Diary of the Young Democrat 1919–1920. Paraćin: Grafopromet. [In Serbian]
Joksimović, D. (1932). Preface. In: Temnić Collection, first book, edited by Dr. Dragić M. Joksimović, 6–7. Beograd. [In Serbian]
Krestić, V., Ljušić., R. (1991). Programs and statutes of Serbian political parties until 1918. Beograd: Književne novine. [In Serbian]
Krstić, V. (2018). Yugoslav delegation at the Paris Peace Conference (1919–1920) (master’s thesis). Beograd: Filozofski fakultet. Available at http://147.91.75.9/manage/shares/ZRAD/IS2910181320.pdf. [In Serbian]
Mitrović, A. (1969). Yugoslavia at the Peace Conference (1919–1920). Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika Socijalističke Republike Srbije. [In Serbian]
Pavlović, M. (2022). The Vidovdan Constitution. Kragujevac: Nadežda Pavlović. [In Serbian]
Petković, Đ. (2019). Traces of the Austro-Hungarian Captain Julius Jedlitschka, a Participant in the Suppression of the Toplica Uprising, in Temnić. In: Temnić Collection: Journal of Social Sciences and Humanistics, No. 4. Prokuplje: Istorijski arhiv Toplice, Narodni muzej Toplice, 143–159. [In Serbian]
Petković, Đ. (2020a). Prolegomena for the study of the literary and artistic topography of Eastern Podujevo. In: Juhor Dawns. Kruševac, Sevojno: Istorijski arhiv Kruševac, Udruženje za kulturu i umetnost Logos, 91–144. [In Serbian]
Petković, Đ. (2008). The Failed Attempt by the Observatory to Establish a Meteorological Station in Bačina in 1902. In: M. S. Dimitrijević (ed.). Proceedings of the conference “Development of Astronomy among Serbs V”. Beograd: Astrološko društvo Ruđer Bošković, 11–32. [In Serbian]
Petković, Đ. (2020b). A Contribution to the Study of the Spiritual Space of Temnić with a View to the Anniversaries of the First School (1820), the Library (1919) and the Community Center “Juhorsko oko” with its Headquarters in Svojnovo (1995). In: D. Atanassov (ed.). Juhor readings – stars over Juhor. Kruševac: Udruženje za kulturu i umetnost „Logos”, 71–102. [In Serbian]
Pravda (1927, March 14). Daily News. Pravda, nr. 70, 4. [In Serbian]
Simonović, S. (2020). Encyclopaedia of Kruševac and its surroundings. Aleksandrovac, Kruševac: Zavičajni muzej Župe. [In Serbian]
Sombart, W. (1922). Socialism and Socialist Movement. Beograd: I. Đ. Đurđević. [In Serbian] Stanojević, S. (ed.). (1928). National Encyclopaedia of Serbs, Croats and Slovenes, book II: I–M. Zagreb: Bibliografski zavod. [In Serbian]
Who is who in Yugoslavia (1928). Beograd, Zagreb: Nova Evropa. [In Serbian]
Unpublished sources: University Archives Frankfurt (UAF)
Sva prava zadržana (c) 2026 Sociološki pregled
Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 međunarodnom licencom.