GIS-bibliografija kao novo korisničko iskustvo u predstavljanju arhitektonskih časopisa
Sažetak
Ovaj rad ukazuje na mogućnosti prezentacije i promocije časopisa iz oblasti arhitekture, urbanizma i prostornog planiranja pomoću alata geografskog informacionog sistema (GIS). Ideja je da se metapodaci iz bibliografije časopisa, koja je izrađena u okviru Kooperativnog onlajn bibliografskog sistema i servisa COBISS.SR, na poseban način vizualizuju uz pomoć GIS alata i primenom metoda i procedura dostupnih u GIS okruženju. GIS tehnike se ovde koriste za povezivanje određenih podataka o radovima iz časopisa (lokacije projekata, autorstvo i ilustracija) sa prostornim atributima, čime je omogućeno georeferenciranje članaka i arhitektonskih projekata. Dobijeni rezultati prezentovani vizuelnim prikazima, pre svega, namenjeni su cilјanoj čitalačkoj publici: arhitektama, urbanistima, prostornim planerima, ali i svim drugim čitaocima. Pored zainteresovanih korisnika ovakav vid prezentovanja radova iz serijskih publikacija je značajan i za bibliotekare, budući da im omogućava jedan nov konceptualni model organizacije podataka o ovoj vrsti bibliotečke građe.
Reference
Adler, P.S., Larsgaard, M.L. 2002. Applying GIS in libraries. In: Longley, P., Goodchild, M.F., Maguire, D.J., Rhind, D.W. ed. 2002. Geographic Information Systems. Chichester, New York: Wiley, 901–908.
Aigner, W., Miksch, S., Müller, W., Schumann, H., Tominski, C. 2008. Visual Methods for Analyzing Time-Oriented Data. IEEE Transactions on Visualization and Computer Graphics, 14(1), 47–60. https://doi.org/10.1109/TVCG.2007.70415
Anglada, L. 2014. Are libraries sustainable in a world of free, networked, digital information?. Profesional De La información, 23(6), 603–611. https://doi.org/10.3145/epi.2014.nov.07
Baan, A., Ervianti, Putra Pratama, M. 2024. Web-Based Online Library Design to Improve Student Literacy. Journal of Education Technology, 8(4), 612–620. https://doi.org/10.23887/jet.v8i4.76132
Clarke, R. I. 2014. Breaking Records: The History of Bibliographic Records and Their Influence in Conceptualizing Bibliographic Data. Cataloging & Classification Quarterly, 53(3–4), 286–302. https://doi.org/10.1080/01639374.2014.960988
Donnelly, F.P. 2010. Evaluating open source GIS for libraries. Library Hi Tech, 28(1), 131–151. https://doi.org/10.1108/07378831011026742
Godfrey, B. Stoddart, R. 2018. Managing In-Library Use Data: Putting a Web Geographic Information Systems Platform through its Paces. Information Technology and Libraries, 37(2), 34–49. https://doi.org/10.6017/ital.v37i2.10208
Hashmi, F.A. 2019. Political discourse: do public libraries serve as a fertile ground?. Library and Information Science Research, 41(3), 100965. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2019.100965
Howser, M., Callahan, J. 2004. Beyond locating data: academic libraries role in providing GIS services, 1–12. Available at: http://proceedings.esri.com/library/userconf/educ04/papers/pap5127.pdf [Accessed 11. 07. 2025.].
Jokanović, V., Kalender, F., Popović, E., Stojanović, M. 1984. Bibliotekarski leksikon. Beograd: Nolit, 100–101.
Kleman, A. 2022. Planning the library network of public libraries in Slovenia. The National Authorities on Public Libraries in Europe (NAPLE) Forum. Available at: https://naple.eu/planning-the-library-network-of-public-libraries-in-slovenia/ [Accessed: 11.07.2025.].
Lewis, D.W. 2012. The inevitability of open access. College and Research Libraries, 73(5), 493–506. https://doi.org/10.5860/crl-299
Lim, H., Park, S. J. 2014. Designing a GIS-based planning support system for a public library building project. Journal of Librarianship and Information Science, 47(3), 254–264. https://doi.org/10.1177/0961000614532673
Lund, B. 2017. Rural library opportunity zones: Mapping rural library employment opportunities using Quantum GIS. The Journal of the New Members Round Table, 8(1), 1–12. Available at: https://journals.ala.org/index.php/endnotes/article/view/6572/8770 [Accessed 11. 07. 2025.].
Mandel, L.H. 2010. Geographic information systems: Tools for displaying in-library use data. Information Technology and Libraries, 29(1), 47–52. https://doi.org/10.6017/ital.v29i1.3158
Mandel, L.H., Bishop, B.W., Orehek, A.M. 2023. A new decade of uses for geographic information systems (GIS) as a tool to research, measure and analyze library services. Library Hi Tech, 41(4), 1022–1038. https://doi.org/10.1108/LHT-03-2020-0052
Milinković, M., Niković, A., Petrić, J. 2019. Časopis Zbornik radova (1961-1975) – analiza i bibliografija. Arhitektura i urbanizam, 48, 7–18. https://doi.org/10.5937/a-u0-22139
Milinković, M., Furundžić, S. 2023. Bibliografija – alat za diseminaciju informacija i promociju rezultata naučno-istraživačkog rada. Baština, 33(61), 273–289. https://doi.org/10.5937/bastina33-47310
Milinković, M., Dželebdžić, O., Majhenšek, K. 2025. Application of GIS tools for presenting information about serial publications: The case study of an architectural journal. The Journal of Academic Librarianship, 51(3), 103061. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2025.103061
Park, S. J., Lee, J. Y. 2005. A study on the site selection of public libraries using analytic hierarchy process technique and geographic information system. Journal of the Korean Society for Information Management 22, 65–85. https://doi.org/10.3743/KOSIM.2005.22.1.065
Petrić, D. 2018. Zavičajno odeljenje – juče, danas, sutra. Knjižničarstvo, 22 (1–2), 155–165. Available at: https://hrcak.srce.hr/239622 [Accessed: 11.07.2025.].
Phadke, D. N. 2006. Geographical Information Systems (GIS) in Library and Information Services. New Delhi: Concept Publishing Company.
Pournaghi. R. 2015. Analysis of the Physical Behavior of Library Users in Reading Rooms through GIS: A Case Study of the Central Library of Tehran University. International journal of humanities and social sciences, 9(4), 1296–1302. Available at: https://api.semanticscholar.org/CorpusID:9771449 [Accessed: 11.07.2025.].
Radovanović D. 2001. Primena informaciono-komunikacionih tehnologija u Biblioteci Arhitektonskog fakulteta u Beogradu. Infoteka, 2(1–2), 127–132.
Riazi, Z., Galyani-Moghaddm, G., Maleki, R. 2024. Locating public libraries in Saveh using GIS. Journal of Studies in Library and Information Science, 16(3), 55–72. https://doi.org/10.22055/slis.2023.41408.1901
Shastri, D. 2020. The Utilization and Challenges of Application of Geographic Information Systems (GIS) in the library Scenario: Case Study. Library Philosophy and Practice (e-journal), 4780. Available at: https://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/4780 [Accessed 11. 07. 2025.].
Shen, Y. 2018. Library Space Information Model Based on GIS–A Case Study of Shanghai Jiao Tong University. Information Technology and Libraries, 37(3), 99–110. https://doi.org/10.6017/ital.v37i3.10308
Shorabeh, S. N., Varnaseri, A., Firozjaei, M. K., Nickravesh, F., Samany, N. N. 2020. Spatial modeling of areas suitable for public libraries construction by integration of GIS and multi-attribute decision making: Case study Tehran, Iran. Library & Information Science Research, 42 (2), 101017. https://doi.org/10.1016/j.lisr.2020.101017
Službeni glasnik Republike Srbije. 39/2013. Pravilnik o nacionalnim standardima za obavljanje bibliotečko-informacione delatnosti.
Službeni glasnik Republike Srbije. 52/2011 i 78/2021. Zakon o bibliotečko-informacionoj delatnosti.
Službeni glasnik Republike Srbije. 49/2019. Zakon o nauci i istraživanjima.
Solar, R., Radovan, D. 2005. Use of GIS for Presentation of the Map and Pictorial Collection of the National and University Library of Slovenia. Information Technology and Libraries, 24(4), 196–200. https://doi.org/10.6017/ital.v24i4.3385
Sujata, M., Sabuj, D. 2019. Changing Role of Academic Librarians in 21st Century: A Literature Review. A Journal of Library and Information Science, 13(1), 35–44. https://doi.org/10.5958/0975-6922.2019.00006.8
Šolar, R. Radovan, D. 2007. Geographic location as an access model to li-brary collections – a pilot project of European Digital Library. Knjižnica, 51(3–4), 165–176.
Trtovac, A. 2017. Automatizacija biblioteka u Srbiji – istorijski pregled. Bibliotekar, 2, 101–114. Available at: https://doi.fil.bg.ac.rs/pdf/journals/bibliotekar/2017-2/bibliotekar-2017-59-2-7.pdf [Accessed: 1.10.2025.].
Urška, P. 2013. Kartiranje biografij slovenskih književnikov : od začetkov do sodobne prostorske analize v GIS. Primerjalna književnost, 36(2), 163–183, 298–302, 306. Available at: http://www.dlib.si/?URN=URN:NBN:SI:DOC-FCN3WTYY [Accessed: 1.10.2025.].
Vardakosta, I., Kapidakis, S. 2016. Geospatial data collection policies, technology and open source in websites of academic libraries worldwide. The Journal of Academic Librarianship, 42(4), 319–328. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2016.05.014
Vardakosta, I., Aguilar-Moreno, E., Granell-Canut, C., Kapidakis, S. 2016. Geoskills among academic librarians in Greece, Cyprus and Spain. The Journal of Academic Librarianship, 42(5), 485–494. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2016.04.020
Vidiček, M., Novljan, S. 2010. Uporabnost metod GIS pri načrtovanju knjižničnih storitev: nekaj primerov. Knjižnica, 54(1–2), 17–38. https://doi.org/10.55741/knj.54.1-2.14283
Vodeb, V., Vodeb, G. 2015. Spatial Analysis of the Public Library Network in Slovenia. Journal of Library Administration, 55(3), 202–220. https://doi.org/10.1080/01930826.2015.1034047
Xia, J. 2005. Locating Library Items by GIS Technology. Collection Management, 30(1), 63–72. https://doi.org/10.1300/J105v30n01_07
Yancheva, G. 2021. The Communication Model "Library - Reader" and the Information Paradigm of the XXI Century. PhD Thesis. Sofia: University of Library Studies and Information Technologies.
Yancheva, G. 2024. A Research Project for Mapping the Digital Initiatives of Bulgarian Libraries. Digital Presentation and Preservation of Cultural and Scientific Heritage, 14, 273–280. https://doi.org/10.55630/dipp.2024.14.26
Zhu, S., Ping B. 2015. The use of Geographic Information System in the development and utilization of ancient local chronicles. Library Hi Tech, 33(3), 356–368. http://dx.doi.org/10.1108/LHT-03-2015-0028
Župan, V. 2021. Mogućnosti razvoja ljudskih resursa za potrebe srpske ekonomije tokom krize izazvane covid-om 19 i nakon nje. Ekonomski vidici, XXVI(1–2), 143–153. Available at: https://www.deb.org.rs/wp-content/uploads/2021/06/Ekonomski-vidici-1-2-2021-1.pdf [Accessed: 1.10.2025.].
Chinese Civilization in Time and Space.2025. Available at: https://ccts.sinica.edu.tw/intro_e.html [Accessed: 1.10.2025.].
COBISS – Kooperativni online bibliografski sistem i servisi. 2025. Available at: https://www.cobiss.net/sr/platforma-cobiss.htm [Accessed: 1.10.2025.].
eNauka. 2025. Organizacije. Available at: https://tinyurl.com/3yehxjhs [Accessed: 11.07.2025.].
IAUS – Institut za arhitekturu i urbanizam Srbije. 2024. Aktuelnosti. Available at: https://iaus.ac.rs/stav-naucnog-veca-instituta-o-potrebi-ocuvanja-savremenog-arhitektonskog-nasledja/ [Accessed: 11.07.2025.].
IZUM– Institut informacijskih znanosti, Maribor. 2025. Najčešća pitanja. Šta su bibliografski podaci a šta podaci o fondu?. Available at: https://sr.cobiss.net/faq/ [Accessed: 11.07.2025.].
John R. Borchert Map Library. 2025. Available at: https://www.lib.umn.edu/collections/borchert [Accessed: 1.10.2025.].
Rječnik.com. 2025. Bibliografski podaci. Available at: https://xn--rjenik-k2a.com/BIBLIOGRAFSKI%20PODACI [Accessed: 11.07.2025.].
Sva prava zadržana (c) 2025 Arhitektura i urbanizam

Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo-Deli pod istim uslovima 4.0 međunarodnom licencom.
