ANATOMSKA VARIJABILNOST I OBRASCI PNEUMATIZACIJE SFENOIDALNOG SINUSA : RADIOLOŠKA ANALIZA

Igor Djoric; Djurdjina Kablar; Ivan Milic; Marina Milic; Lazar Stankovic; Zoran Radojicic; Ana Starcevic

doi:10.5937/medi0-64914

Igor Djoric Univerzitetski klinički centar Srbije, Centar za radiološko snimanje i Klinika za neurohirurgiju, Beograd, Srbija; Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Beograd, Srbija
Djurdjina Kablar Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Beograd, Srbija; Univerzitetski klinički centar Srbije, Odeljenje za patologiju, patohistologiju i medicinsku citologiju, Beograd, Srbija
Ivan Milic Univerzitetski klinički centar Srbije, Klinika za neurohirurgiju, Beograd, Srbija; Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Beograd, Srbija
Marina Milic Univerzitetski klinički centar Srbije, Klinika za neurohirurgiju, Beograd, Srbija; Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Beograd, Srbija
Lazar Stankovic University Clinical Center of Serbia, Clinic of Neurosurgery, Belgrade, Serbia; University of Belgrade, Faculty of Medicine, Belgrade, Serbia
Zoran Radojicic Univerzitet u Beogradu, Fakultet organizacionih nauka, Beograd, Srbija
Ana Starcevic Univerzitet u Beogradu, Medicinski fakultet, Institut za anatomiju, Beograd, Srbija

DOI: https://doi.org/10.5937/medi0-64914

Ključne reči: pneumatizacija sfenoidalnog sinusa, Vidianov kanal, anteriorni klinoidni processus, pterygoidni processus, multidetektorska kompjuterizovana tomografija

Sažetak

Uvod: Multidetektorska kompjuterizovana tomografija sfenoidalnog sinusa je najprecizniji metod za vizuelizaciju pneumatizacije sinusa i svih anatomskih varijacija.

Cilj: Karakterizirati obrasce pneumatizacije sfenoidalnog sinusa i proceniti povezanost sa varijacijama u koštanim strukturama sinusa u odnosu na pol i starosne grupe.

Metode: Retrospektivna CT analiza 127 pacijenata (43 muškarca i 84 žene). Obrasci pneumatizacije, proširenja baze lobanje i tipovi Vidian kanala su klasifikovani.

Rezultati: Bilateralna povećana pneumatizacija sfenoidalnog sinusa pokazuje veoma jaku starosnu asocijaciju (p = 0,001), sa grupiranjem u sredovečnim (40–52) i starijim (≥ 66) grupama. Očuvana pneumatizacija sfenoidalnog sinusa desno pokazuje statistički značajnu povezanost sa polom (χ² = 3,90, p = 0,048), sa većim udelom muškaraca nego žena. Bilateralna pneumatizacija (BPP) : otkrivena je statistički značajna povezanost sa godinama (p = 0,019); pojedinci sa BPP su bili znatno mlađi. Preovlađuje sellarni tip (67,7%), sa čestim zadnjim i bočnim ekstenzijama. Konfiguracija dorzalnog sfenoidalnog sinusa je jedina varijanta koja pokazuje statistički značajnu povezanost sa godinama (χ² = 8.17, p = 0.043). Kompletan sellarni tip pokazuje jaku, konzistentnu pozitivnu povezanost sa pneumatizacijom prednjeg klinoidnog i pterygoidnog processusa na svim stranama (p ≤ 0.015, često < 0.001). Tip III Vidian kanala je zastupljen u ~ 40%. Vidian kanal Tip I je snažno povezan sa pneumatizacijom pterygoidnih processusa posebno bilateralno (p < 0,001 u svim slučajevima).

Zaključci: Kohorta pokazuje visoko pneumatizovan, hirurški relevantan fenotip sfenoidalnog sinusa, prvenstveno razvojni, a ne simptomatski.