SAVREMENI IZAZOVI U UPRAVLJANJU RIZICIMA BANAKA

  • Nenad Milojević

Sažetak


Upravljanje rizicima je jedan od ključnih elemenata bankarskog menadžmenta. Tokom poslednjih decenija, svetska ekonomska kriza je snažno uticala, da upravljanje rizicima, dobije još više na značaju, u okviru ukupnog upravljanja poslovnim bankama. Kreditni rizika je i dalje dominantan rizik u svetskom bankarsku, a slična situacija je i Republici Srbiji. Rizik likvidnosti, tržišni, operativni i drugi rizici, takođe sve više dobijaju na značaju, u svetskom bankarstvu. Ipak, kreditni rizik je dalje najvažniji rizik prosečne poslovne banke. Visok nivo problematičnih kredita je jedan od posebno bitnih savremenih izazova, povezanih sa kreditnim rizikom. U bankarskom sektoru Srbije, nivo problematičnih kredita, već duže vremena prelazi 20% ukupnih kredita. Ovako visok nivo problematičnih kredita, uslovio je intenzivan rad, brojnih institucija u zemlji, kako bi ovaj problem bio rešen u što kraćem roku. Veoma pozitivan element, predstavljam dobra kapitalizovanost bankarskog sektora Srbije. Naime, pokazatelj adekvatnosti kapitala (PAK), bankarskog sektora Srbije (BSS), već duže vremena se kreće oko 20%, što je znatno iznad regulatornog minimuma od 12%. Ovako visok nivo PAK, povećava manevarski prostor u borbi sa izazovima i rizicima. Poslovne banke, regulatorna tela i druge relevantne institucije, intenzivno rade na svim aspektima upravljanja rizicima. Metodi upravljanja rizicima, doživljavaju značajne promene i razvoj poslednjih godina. Razvoj upravljanja kapitalom, predstavlja direktno povezanu temu, sa razvojem upravljanja rizicima. U ovom radu je analizirana trenutna situacija u upravljanju rizicima banaka. Predstavljeno je na koji način se očekuje da će se upravljanje rizicima razvijati u narednom periodu. Aktuelna situacija u oblasti upravljanja kapitalom banaka, je takođe analizirana. Ključna polazna hipoteza u radu je sledeća: koristeći domaća i svetska iskustva u oblasti upravljanja rizicima banaka, a na osnovu raspoložive literature i baza podataka, moguće je dati preporuke za dalje unapređenje upravljanja rizicima banaka. Za izvođenje zaključaka, korišćena su iskustava iz Republike Srbije, kao i svetskog bankarstva. Metodologija koja je u radu primenjena, prvenstveno karakteriše sledeće. Korišćena su istorijska i najsavremenija svetska i domaća iskustva, istraživanja i baze podatka (uz uvažavanje specifičnosti BSS i ekonomije Srbije), za sagledavanje i analizu upravljanja rizicima. Analizirani su i upoređeni brojni načini i segmenti upravljanja rizicima. Za prethodno, posebno su sledeće metode bile relevantne: deskriptivna, induktivno – deduktivna, analitičko - sintetička i komparativna analiza. Uvažavajući sprovedene analize, u radu su date preporuke za dalji razvoj upravljanja rizicima banaka.

Reference

Alexander, C. and Sheedy, E., The Professional Risk Managers’ Handbook: A Comprehensive Guide to Current Theory and Best Practices, PRMIA Publications, Wilmington, 2004

Basel Committee on Banking Supervision, Basel III overview table: Basel Committee on Banking Supervision reforms - Basel III, https://www.bis.org/bcbs/basel3/b3summarytable.pdf

Basel Committee on Banking Supervision, Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and banking systems, June 2011

Basel Committee on Banking Supervision, Basel III: The Liquidity Coverage Ratio and liquidity risk monitoring tools, January 2013

Basel Committee on Banking Supervision, Finalising post-crisis reforms: an update, November 2015

Basel Committee on Banking Supervision, Implementation of Basel standards - A report to G20 Leaders on implementation of the Basel III regulatory reforms, November 2015

Basel Committee on Banking Supervision, International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards, July 1988, updated to April 1998

Basel Committee on Banking Supervision, International Convergence of Capital Measurement and Capital Standards – A revised Framework, June 2006

Catarineu-Rabell, E., Jackson, P., Tsomocos, D.P., Procyclicality and the new Basel Accord – Banks’ Choice of Loan Rating System, Bank of England, Working Paper no. 181, London, 2003

Cecchetti S. G, and Kharroubi, E., Reassessing the Impact of Finance on Growth, Bank for International Settlements, BIS Working Papers No. 381, 2012

Decision on Capital Adequacy of Banks, RS Official Gazette, No 46/2011, 6/2013 and 51/2014

Decision on Information and Data to be Submitted to the National Bank of Serbia for the Purpose of Drawing up and Updating the Resolution Plan for Bank and Banking Group, RS Official Gazette, No 78/2015

Decision on Recovery Plans of Banks and Banking Groups, RS Official Gazette, No 71/2015

Decision on the Minimum Requirement for Capital and Eligible Liabilities of a Bank, RS Official Gazette, No 30/2015

Financial Stability Board, Adequacy of loss-absorbing capacity of global systemically important banks in resolution - Consultative Document, November 2014

Fitch Ratings, http://www.fitchratings.com/

Government of Republic of Serbia, NPL Resolution Strategy, http://www.mfin.gov.rs/UserFiles/File/strategija%20krediti/2%20NPL%20Strategija%20%28eng%29.pdf

International Monetary Fund, Financial Soundness Indicators, http://data.imf.org/?sk=9F855EAE-C765-405E-9C9A-A9DC2C1FEE47

International Monetary Fund, World Development Indicators: Financial access, stability and efficiency, wdi.worldbank.org/table/5.5#

Kashyap K., and Stein, J., Cyclical implications of the Basel II capital standards, Federal Reserve Bank of Chicago, Economic Perspectives,1Q/2004.

König, P. J., Liquidity Requirements: A Double-Edged Sword, International Journal of Central Banking, Volume 11, Number 4 December 2015, Pages 129-168, Economic Research Department, Federal Reserve Bank of San Francisco

Masschelein, N., Monitoring pro-cyclicality under the capital requirements directive: preliminary concepts for developing a framework, National Bank of Belgium, Working Paper No. 120 - October 2007.

Milojevic N., Efekti primene Bazelskih standarda u Srbiji, Čugura print i Univerzitet Edukons, Beograd, 2011.

Milojević, N., Basel II and Forecasting Implementation Effects, Industrija (Industry), Vol.36, No. 1/2008, 51-65, Economic Institute, Beograd

Milojević, N., Perspectives of Banks Capital Requirement Changes Due to the Basel Standards Implementation, Business Economics, Year V, No. 2, Vol. IX, Faculty of Business in Service, Novi Sad, 2011, p. 171-191

Moody's Investors Service, http://www.moodys.com/

National Bank of Serbia - Bank Supervision Department, Banking Sector in Serbia - Third Quarter Report 2015, Beograd

National Bank of Serbia, http://www.nbs.rs

Standard & Poor's Ratings Services, http://www.standardandpoors.com/

Stulz, R., Risk-Taking and Risk Management by Banks, Journal of Applied Corporate Finance, Volume 27, Issue 1, Winter 2015, Pages 8–18, Wiley-Blackwell

The European Parliament and the Council of the European Union, Directive 2014/59/EU of the European Parliament and of the Council, Official Journal of the European Union

Objavljeno
2017/04/07
Broj časopisa
Rubrika
Originalni naučni članak