Panikulitis pankreasa udružen sa periampularnim divertikulumom duodenuma
Sažetak
Uvod. Panikulitis pankreasa (PP) je retka forma lobularnog panikulitisa koja se manifestuje pojavom eritematoznih bolnih nodusa na koži predominantno donjih ekstremiteta. U osnovi ovog oboljenja je supkutana masna nekroza uzrokovana oslobađanjem pankreasnih enzima koja se viđa kod 2–3% bolesnika sa bolestima pankreasa. Prikaz bolesnika. Prikazujemo 58-godišnjeg bolesnika koji je primljen u našu kliniku zbog pojave bolnih, eritematoznih nodusa na koži donjih ekstremiteta i trupa. Laboratorijske analize pokazale su povišene vrednosti pankreasnih enzima, amilaze i lipaze, povišene vrednosti glukoze i markera zapaljenja. Histopatološkom analizom bioptirane lezije kože pokazano je prisustvo pretežno lobularnog panikulitisa u hipodermu, sa poljima nekroze/saponifikacije masnog tkiva i ostacima adipocita („ćelijama-duhovima“). Kompjuterizovanom tomografijom abdomena utvrđeno je postojanje periampularnog divertikuluma (PD) duodenuma, bez znakova pankreatitisa ili drugih abnormalnosti pankreasa. Ezofagogastroduodenoskopijom viđen je širok otvor PD u D2 segmentu duodenuma. Bolesnik je uspešno lečen pankreatinom i došlo je do početne regresije promena na koži, uz sniženje nivoa pankreasnih enzima. Zaključak. Duodenalni PD mogu biti uzročnici PP, najverovatnije zbog pritiska koji vrše na izvodni kanal pankreasa, što može dovesti do povišenih vrednosti pankreasnih enzima. U zavisnosti od individualnih karakteristika bolesnika, terapija PD može biti hirurška i nehirurška. Lečenje PP podrazumeva lečenje oboljenja i stanja koja se nalaze u njegovoj osnovi.
Reference
Sánchez RB, Bustos BD, Bel PH, Aguilar AT, De Miquel VA. Pancreatic panniculitis. A review of 7 cases. Piel 2012; 27(7): 367–71. (Spanish)
García-Romero D, Vanaclocha F. Pancreatic panniculitis. Dermatol Clin 2008; 26(4): 465–70.
Requena L, Sánchez Yus E. Panniculitis. Part II. Mostly lobular panniculitis. J Am Acad Dermatol 2001; 45(3): 325–61; quiz 362–4.
Naeyaert C, de Clerck F, De Wilde V. Pancreatic panniculitis as a paraneoplastic phenomenon of a pancreatic acinar cell carci-noma. Acta Clin Belg 2016; 71(6): 448–50.
Martínez-Escribano JA, Pedro F, Sabater V, Quacedo E, Navarro V, Aliaga A. Acute exanthem and pancreatic panniculitis in a patient with primary HIV infection and haemophagocytic syn-drome. Br J Dermatol 1996; 134(4): 804–7.
Koh WL, Tay YK, Ng VW. Pancreatic Panniculitis Sans Pan-creatitis in a Patient with Diabetic Ketoacidosis. Ann Acad Med Singap 2017; 46(6): 252–3.
Milani-Nejad N, Johnson AG, Chung CG. Nonpancreatic Pancreatic Panniculitis: An Incidental Finding in Individuals without Pancreatic Disease? A Case Series and Review of the Literature. J Clin Aesthet Dermatol 2021; 14(4): 28–30.
Corazza M, Salmi R, Strumia R. Pancreatic panniculitis as a first sign of liver carcinoma. Acta Derm Venereol 2003; 83(3): 230–1.
Goyal A, Jain M, Rehberg K, Goodman W, Gertner E. Pancreatic panniculitis in active systemic lupus erythematosus. J Cutan Pathol 2019; 46(9): 688–90.
Rizwan MM, Singh H, Chandar V, Zulfiqar M, Singh V. Duode-nal diverticulum and associated pancreatitis: case report with brief review of literature. World J Gastrointest Endosc 2011; 3(3): 62–3.
Uomo G, Manes G, Ragozzino A, Cavallera A, Rabitti PG. Peri-ampullary extraluminal duodenal diverticula and acute pancreatitis: an underestimated etiological association. Am J Gastroenterol 1996; 91(6): 1186–8.
Chen Q, Zhang Y, Tang Z, Yu M, Liu Z, Zhou X, et al. The role of periampullary diverticulum on the incidence of pancreati-cobiliary diseases and the outcome of endoscopic retrograde cholangiopancreatography. Arch Med Sci 2020; 17(4): 905–14.
Clavien PA, Hauser H, Meyer P, Rohner A. Value of contrast-enhanced computerized tomography in the early diagnosis and prognosis of acute pancreatitis. Am J Surg 1988; 155(3): 457–66.
Rongioletti F, Caputo V. Pancreatic panniculitis. G Ital Dermatol Venereol 2013; 148(4): 419–25.
Hudson-Peacock MJ, Regnard CF, Farr PM. Liquefying panniculi-tis associated with acinous carcinoma of the pancreas respond-ing to octreotide. J R Soc Med 1994; 87(6): 361–2.
Chait JS, Galli LD, Clark CJ. Indications for Operative Man-agement of Complicated Duodenal Diverticula: A Review. Am Surg 2023; 89(7): 3043–6.