Optimizacija pripreme uzoraka i evaluacija analitičkih performansi model polarnog jedinjenja u tabletama sa kontrolisanim oslobađanjem na bazi hidroksipropil metilceluloze

  • Marijana Bozhinovska Istraživanje i razvoj, Alkaloid AD Skopje, Skoplje, Severna Makedonija; Univerzitet Sv. Kiril i Metodij, Farmaceutski fakultet, Skopje, Severna Makedonija
  • Tina Achkoska Istraživanje i razvoj, Alkaloid AD Skopje, Skoplje, Severna Makedonija
  • Ana Atanasova Istraživanje i razvoj, Alkaloid AD Skopje, Skoplje, Severna Makedonija
  • Packa Antovska Istraživanje i razvoj, Alkaloid AD Skoplje, Skoplje, Severna Makedonija
  • Olga Gigopulu Univerzitet Sv. Kiril i Metodij, Farmaceutski Fakultet, Skoplje, Severna Makedonija
  • Ana Poceva Panovska Univerzitet Sv. Kiril i Metodij, Farmaceutski Fakultet, Skoplje, Severna Makedonija
DOI: https://doi.org/10.5937/arhfarm76-66354
Ključne reči: hidroksipropil metilceluloza, tablete sa kontrolisanim oslobađanjem, polarna supstanca, priprema uzorka, ekstrakcija acetonitrilom, procena performansi metode

Sažetak


Tablete sa kontrolisanim oslobađanjem na bazi hidroksipropil-metilceluloze (HPMC) pružaju brojne terapijske prednosti, ali istovremeno predstavljaju značajan analitički izazov pri određivanju sadržaja polarnih aktivnih supstanci, usled izražene sposobnosti polimera da bubri i formira gel. Cilj ove studije je razvoj i evaluacija robustnog dvostepenog postupka pripreme uzorka koji omogućava potpunu ekstrakciju i tačno određivanje sadržaja polarne model supstance baznih osobina koja je inkorporirana u HPMC matriks. Različiti rastvarači i tehnike mešanja sistematski su upoređeni radi identifikacije uslova koji obezbeđuju kompletnu ekstrakciju analita. Optimizovani postupak obuhvata inicijalnu ekstrakciju acetonitrilom u trajanju od 15 minuta u ultrazvučnom kupatilu, nakon čega sledi hidratacija vodom u trajanju od 45 minuta uz mešanje na magnetnoj mešalici, pre analize u uslovima jon-par reverzno-fazne HPLC metode. Acetonitril efikasno narušava strukturu HPMC mreže, sprečava zarobljavanje analita u gelu i omogućava kvantitativni prinos (100 ± 0,5%) uz izuzetnu ponovljivost (RSD < 1%). Razvijena analitička metoda pokazuje linearnost (R² = 0,9997), tačnost (99,6%), preciznost (RSD ≤ 0,5%), kao i zadovoljavajuću robustnost i stabilnost rastvora, u skladu sa zahtevima smernice ICH Q2 (R2). Predloženi dvostepeni postupak ekstrakcije pripremom smeše acetonitril-voda predstavlja pouzdanu strategiju za određivanje sadržaja polarnih aktivnih supstanci u HPMC tabletama sa kontrolisanim oslobađanjem i može poslužiti kao metodološki okvir validacija specifičnih za određeno jedinjenje.

 

Reference

Borandeh S, van Bochove B, Teotia A, Seppälä J. Polymeric drug delivery systems by additive manufacturing. Adv Drug Deliv Rev. 2021;173:349–73. doi: 10.1016/j.addr.2021.03.022.

Chandra S, Sharma V, Kumawat S. Extended-release tablets: An overview. Int J Health Adv Clin Res. 2023;1(4):85–9.

Ghogare AS, Gholap PD, Gadhe KB, Ghule RA, Kolpe NM. A review on an extended-release drug delivery system. Int J Novel Res Dev. 2024;9(5):367–76.

Arévalo-Pérez R, Maderuelo C, Lanao JM. Recent advances in colon drug delivery systems. J Control Release. 2020;327:703–24. doi: 10.1016/j.jconrel.2020.09.026.

Park C, Lee JH, Jin G, Ngo HV, Park JB, Tran TT, et al. Release kinetics of hydroxypropyl methylcellulose governing drug release and hydrodynamic changes of matrix tablet. Curr Drug Deliv. 2022;19(5):520–33. doi: 10.2174/1567201818666210820101549.

Colombo P, Bettini R, Santi P, De Ascentiis A, Peppas NA. Analysis of the swelling and release mechanisms from drug delivery systems with emphasis on drug solubility and water transport. J Control Release. 2000;39(2–3):231–7. doi: 10.1016/S0168-3659(96)01488-8.

Siepmann J, Peppas NA. Modeling of drug release from delivery systems based on hydroxypropyl methylcellulose (HPMC). Adv Drug Deliv Rev. 2012;64:163–74. doi: 10.1016/j.addr.2012.09.028.

Maboos M, Yousuf RI, Shoaib MH, Nasiri I, Hussain T, Ahmed HF, Iffat W. Effect of lipid and cellulose based matrix former on the release of highly soluble drug from extruded/spheronized, sintered and compacted pellets. Lipids Health Dis. 2018;17:136. doi: 10.1186/s12944-018-0783-8.

Dressman JB, Reppas C. In vitro–in vivo correlations for lipophilic, poorly water-soluble drugs. Eur J Pharm Sci. 2000;11:S73–S80. doi: 10.1016/S0928-0987(00)00181-0.

Phaechamud T. Variables influencing drug release from layered matrix system comprising hydroxypropyl methylcellulose. AAPS Pharm SciTech. 2008;9(2):668–74. doi: 10.1208/s12249-008-9085-1.

Qiu Y, Zhang GGZ. Developing Solid Oral Dosage Forms: Pharmaceutical Theory and Practice. Burlington: Academic Press; 2016. doi: 10.1016/C2012-0-03385-1.

Shoaib MH, Siddiqi SA, Yousuf RI, Zaheer K, Hanif M, Rehana S, et al. Development and evaluation of hydrophilic colloid matrix of famotidine tablets. AAPS Pharm SciTech. 2010;11(2):708–18. doi: 10.1208/s12249-010-9427-7.

Roy H, Brahma CK, Nandi S, Parida KR. Formulation and design of sustained release matrix tablets of metformin hydrochloride: Influence of Hypromellose and polyacrylate polymers. Int J Appl Basic Med Res. 2013;3(1):55–63. doi: 10.4103/2229-516X.112242.

Venkatesh DN, Meyyanathan SN, Kovacevic A, Zielińska A, Fonseca J, Eder P, et al. Effect of hydrophilic polymers on the release rate and pharmacokinetics of acyclovir tablets obtained by wet granulation: In vitro and in vivo assays. Molecules. 2022;27(19):6490. doi: 10.3390/molecules27196490.

Ford JL. Design and evaluation of hydroxypropyl methylcellulose matrix tablets for oral controlled release. Drug Dev Ind Pharm. 1999;25(6):647–58. doi: 10.1081/DDC-100102246.

Siepmann F, Siepmann J. Mathematical modeling of drug delivery. Int J Pharm. 2008;364(2):328–43. doi: 10.1016/j.ijpharm.2008.09.004.

ICH Q2(R2): Validation of Analytical Procedures [Internet]. International Council for Harmonization (ICH); 2023 [cited 2026 May 29]. Available from: https://database.ich.org/sites/default/files/ICH_Q2%28R2%29_Guideline_2023_1130.pdf.

Navarro-Lupión FJ, Bustamante P, Escalera B. Relationship between swelling of hydroxypropyl methylcellulose and the Hansen and Karger partial solubility parameters. J Pharm Sci. 2005;94(7):1608-16. doi: 10.1002/jps.20370.

Siepmann J, Podual K, Sriwongjanya M, Peppas NA, Bodmeier R. A new model describing the swelling and drug release kinetics from hydroxypropyl methylcellulose tablets. J Pharm Sci. 1999;88(1):65–72. doi: 10.1021/js9802291.

Sartorius Stedim Data Analytics AB.

MODDE® User Guide. Version 12. Umeå, Sweden, 2017.

Objavljeno
2026/06/29
Broj časopisa
Vol. 76 Br. 3 (2026)
Rubrika
Originalni naučni rad
Autori koji objavljuju u ovom časopisu pristaju na sledeće uslove:

  1. Autori zadržavaju autorska prava i pružaju časopisu pravo prvog objavljivanja rada i licenciraju ga "Creative Commons Attribution licencom" koja omogućava drugima da dele rad, uz uslov navođenja autorstva i izvornog objavljivanja u ovom časopisu.

  2. Autori mogu izraditi zasebne, ugovorne aranžmane za neekskluzivnu distribuciju članka objavljenog u časopisu (npr. postavljanje u institucionalni repozitorijum ili objavljivanje u knjizi), uz navođenje da je članak izvorno objavljen u ovom časopisu.

  3. Autorima je dozvoljeno i podstiču se da postave objavljeni članak onlajn (npr. u institucionalni repozitorijum ili na svoju internet stranicu) pre ili tokom postupka prijave rukopisa, s obzirom da takav postupak može voditi produktivnoj razmeni ideja i ranijoj i većoj citiranosti objavljenog članka (Vidi Efekti otvorenog pristupa).