FAKTORI KOJI DOPRINOSE BOLJEM OPORAVKU OD ANEMIJE OSOBAMA NA HEMODIJALIZI PRILIKOM PRIMENE REKOMBINANTNOG ERITROPOETINA

  • Tanja Boljević Klinički centar Crne Gore, Medicinski fakultet, Univerzitet Crne Gore, Podgorica, Crna Gora
  • Damir Peličić Klinički centar Crne Gore, Medicinski fakultet, Univerzitet Crne Gore, Podgorica, Crna Gora
Ključne reči: hemodijaliza, eritropoetin, hronična bubrežna insuficijencija

Sažetak


Uvod/cilj: Anemija se najčešće javlja kod bolesnika na hroničnom programu hemodijalize i uzrok je smanjenog kvaliteta života. Cilj studije je bio da identifikuje faktore koji doprinose osobama na hemodijalizi bolju kontrolu anemije primenom rekombinantnog eritropoetina.

Metode: Studijom preseka su 2017. godine, bile obuhvaćene 52 osobe na hemodijalizi iz Kliničkog centra Crne Gore. Ispitanicu su podeljini na one kod kojih je posle 3 meseca od primene rekombinantnog eritropoetina došlo do porasta hemoglobina na zadovoljavajuće vrednosti (110 g/l ili više) (grupa 1) i one kod kojih je vrednost hemoglobina i dalje bila niža od 110 g/l (grupa 2). Od svih ispitanika prikupljeni su podaci iz istorija bolesti. U statističkoj analizi podataka korišćen je t-test.

Rezultati: Posle tromesečne primene terapije eritropoetinom samo kod 21 bolesnika (40,4%) je postignuta ciljna vrednost hemoglobina od 110 g/l ili više (grupa 1), a kod 59,6% vrednosti hemoglobina su bile niže od 110 g/l. Ispitanici kod kojih nisu postignute ciljne vrednosti hemoglobina su primali značajno veće prosečne doze eritropoetina i imali veći indeks telesne mase nego ispitanici kod kojih su postignute ciljne vrednosti hemoglobina. Između ispitivanih grupa nije bilo značajne razlike u odnosu na odgovor na eritropoetin, dužinu trajanja terapije eritropoetinom, dužinu trajanja dijalize, starost ispitanika, debljinu kožnog nabora, obim nadlaktice, vrednosti transferina, broj eritrocit, vrednosti albumina, hemoglobina, hamatokrita i gvožđja.

Zaključak: Mogući faktori koji doprinose lošijoj kontroli anemije su više doze eritropoetina i veći stepen uhranjenosti procenjen prema indeksu telesne mase. Neophodna su dalja istraživanja u cilju pronalaženja faktora koji bi doprineli odklanjanju anemije kod osoba na hemodijalizi, jer nelečena anemija može dovesti do brojnih nepovoljnih ishoda (loš kvalitet života, kardiovaskularne bolesti, cerebrovaskularni insult, smanjenje opšte stope preživljavanja i drugo).

Reference

1. Jacović S, Jovanović M, Hamzagić N, Pavlović R, Petrović D. Rezistencija na eritropoetin kod bolesnika na hemodijalizi. Acta Facultatis Medicae Naissensis 2019; 36(1):5-14. doi: 10.2478/afmnai-2019-0001

2. Sosnin DY, Khovaeva YB, Podyanova AI, Syromyatnikova TN, Nenasheva OY. [Eritropoetin as laboratory index of the degree of respiratory insufficiency in chronic obstructive pulmonary diseases.]. Klin Lab Diagn 2018; 63(11):691-5. doi: 10.18821/0869-2084-2018-63-11-691-695.

3. Sakaguchi Y, Hamano T, Wada A, Masakane I. Types of Erythropoietin-Stimulating Agents and Mortality among Patients Undergoing Hemodialysis. J Am Soc Nephrol 2019; 30(6):1037-48. doi: 10.1681/ASN.2018101007

4. Georgianos PI, Agarwal R. Systolic and diastolic hypertension among patients on hemodialysis: Musings on volume overload, arterial stiffness, and erythropoietin. Semin Dial 2019; 32(6):507-12. doi: 10.1111/sdi.12837

5. Aapro M, Krendyukov A, Schiestl M, Gascón P. Epoetin Biosimilars in the Treatment of Chemotherapy-Induced Anemia: 10 Years' Experience Gained. BioDrugs 2018; 32(2):129-35. doi: 10.1007/s40259-018-0262-9

6. Nafar M, Samavat S, Khoshdel A, Alipour-Abedi B. Anemia Evaluation and Erythropoietin Dose Requirement Among Hemodialysis Patients: a Multicenter Study. Iran J Kidney Dis 2017;11(1):56-65. PMID: 28174354.

7. Mimran A. Renal effects of antihypertensive agents in parenchimal renal disease and renovascular hypertension. J Cardiovasc Pharmacol 1992; 19(suppl 6): 45-50. doi: 10.1097/00005344-199219006-00009.

8. Veys N, Dhondt A, Lameire N. Pain at the injection site of subcutaneously administered erythropoietin: phosphate-buffered epoetin alpha compared to citrate-buffered epoetin alpha and epoetin beta. Clin Nephrol 1998; 49(1):41-4.

9. Weiss LG, Clyne N, Divino Fihlho J, Frisenette-Fich C, Kurkus J, Svensson B. The efficacy of once weekly compared with two or three times weekly subcutaneous epoetin beta: results from a randomized controlled multicentre trial. Swedish Study G*roup. Nephrol Dial Transplant 2000; 15(12):2014-9. doi: 10.1093/ndt/15.12.2014.

10. Locatelli F, Andrulli S, Memoli B, Maffei C, Del Vecchio L, Aterini S, et al. Nutritional-inflammation status and resistance to erythropoietin therapy in haemodialysis patients. Nephrol Dial Transplant 2006; 21(4):991-8. doi: 10.1093/ndt/gfk011

11. Besarab A, Reyes CM, Hornberger J. Meta-analysis of subcutaneous versus intravenous epoetin in maintenance treatment of anemia in hemodialysis patients. Am J Kidney Dis 2002; 40(3):439-46. doi: 10.1053/ajkd.2002.34881

12. Goldsmith D and O' Donoghue D. Optimizing hemoglobin control with erythropoesis-stimulating agent: results of the Subcutaneus Erythropoetin Control (SEC) study. Presented at ASN Philadelphia, USA; 2005.

13. Ebben JP, Gilbertson DT, Foley RN, Collins AJ. Hemoglobin level variability: associations with comorbidity, intercurrent events, and hospitalizations. Clin J Am Soc Nephrol 2006; 1(6):1205-10. doi: 10.2215/CJN.01110306

14. KDOQI. Clinical practice guidelines and clinical practice recommendations for anemia in chronic kidney disease in adults. Am J Kidney Dis 2006; 47(5 Suppl 3):16-85. doi: 10.1053/j.ajkd.2006.03.011.

15. Petković N, Ristić S, Stošović M, Đukanović L. Razlike u odgovoru bolesnika lečenih hemodijalizama na humani rekombinovani eritropoetin. Medicinski pregled 2013; 66(3-4):130-7. doi: 10.2298/MPNS1304130P

16. Drüeke TB, Locatelli F, Clyne N, Eckardt KU, Macdougall IC, Tsakiris D, et al. CREATE Investigators. Normalization of hemoglobin level in patients with chronic kidney disease and anemia. N Engl J Med 2006; 355(20):2071-84. doi: 10.1056/NEJMoa062276

17. Ifudu O, Feldmann J, Friedman EA. The intensity of haemodialysis and the response to erythropoietin in patients with end-stage renal disease. N Engl J Med 1996; 334:420-5. doi: 10.1056/NEJM199602153340702

18. Sowade B, Sowade O, Mocks J, Franke W, Warnke H. The safety of treatment with recombinant human erythropoeitin in clinical use: a review-controlled studies. Int J Med 1998; 1: 303-14. doi: 10.3892/ijmm.1.2.303.

19. Choukroun G. Pain at the injection site: Results of the first cross-over study comparing epoetin beta and darbepoetin alfa administered subcutaneously in healthy volunteers. Presented at XLII ERA-ADTA congress, Istambul, Turkey; 2005.

20. Schmitt CP, Nau B, Brummer C, Rosenkranz J, Schaefer F. Increased injection pain with darbepoetin-alpha compared to epoetin-beta in paediatric dialysis patients. Nephrol Dial Transplant 2006; 21(12):3520-4. doi: 10.1093/ndt/gfl479

21. Stosevic M. Uporedna analiza indeksa adekvatnosti dijalize upotrebom kliničkih parametara pri raznim nivoima dijaliziranosti kod bolesnika na hemodijalizi. Doktorska disertacija, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu; 2002.

22. Djukanovic L, Lezaic V. Liječenje anemije kod bolesnika sa hroničnom insuficijencijom bubrega rekombinantnim eritropoetinom. Srp arh 1996; 124:93-7.

23. Ratković M. Procjena kvaliteta liječenja bolesnika sa terminalnom bubrežnom insuficijencijom hemodijalizama. Doktorska disertacija, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu; 2002.

24. Valderrabano F. Quality of life benefits of early anaemia treatment. Nephrol Dial Transplant 2000; 15(Supll 3):23-8. doi: 10.1093/oxfordjournals.ndt.a027972

25. Priyadarshi A, Shapiro JI. Erythropoietin resistance in the treatment of the anemia of chronic renal failure. Semin Dial 2006; 19(4):273-8. doi: 10.1111/j.1525-139X.2006.00172.x

26. El-Kannishy GM, Megahed AF, Tawfik MM, El-Said G, Zakaria RT, Mohamed NA, et al. Obesity may be erythropoietin dose-saving in hemodialysis patients. Kidney Res Clin Pract 2018; 37(2):148-56. doi: 10.23876/j.krcp.2018.37.2.148.

27. Kramer HJ, Saranathan A, Luke A, Durazo-Arvizu RA, Guichan C, Hou S, Cooper R. Increasing body mass index and obesity in the incident ESRD population. J Am Soc Nephrol 2006; 17:1453–9. doi: 10.1681/ASN.2005111241. 

28. Lorenzo V, Martin M, Rufino M, Sanchez E, Jiménez A, Hernández D, Torres A. High prevalence of overweight in a stable Spanish hemodialysis population: a cross sectional study. J Ren Nutr 2003; 13:52–9. doi: 10.1053/jren.2003.50004. 

 

Objavljeno
2022/09/19
Rubrika
Originalni rad