DARIEROVA BOLEST – RETROSPEKTIVNI PRIKAY 67 SLUČAJEVA

Nađa Nišević; Aleksandra Nikolić; Milica Mihajlović; Dušan Elboursh; Dražen Radanović

doi:10.5937/zdravzast55-65143

Nađa Nišević Klinika za dermatovenerologiju, Univerzitetski klinički centar Srbije, Beograd, Republika Srbija
Aleksandra Nikolić Medicinski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Republika Srbija; Institut za farmakologiju, kliničku farmakologiju i toksikologiju, Medicinski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Republika Srbija
Milica Mihajlović Medicinski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Republika Srbija
Dušan Elboursh Medicinski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Republika Srbija; Urgentni centar, Univerzitetski Klinički Centar Srbije, Beograd, Republika Srbija
Dražen Radanović Medicinski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Republika Srbija; Institut za farmakologiju, kliničku farmakologiju i toksikologiju, Medicinski fakultet, Univerzitet u Beogradu, Beograd, Republika Srbija; Klinika za neurohirurgiju, Univerzitetski klinički centar Srbije, Beograd, Republika Srbija https://orcid.org/0000-0003-1910-6000

DOI: https://doi.org/10.5937/zdravzast55-65143

Ključne reči: Darierova bolest, genodermatoza, epidemiologija, terapija

Sažetak

Uvod/cilj: Darierova bolest predstavlja retku autozomno dominantnu genodermatozu uzrokovanu mutacijama gena ATP2A2, sa karakterističnim kliničkim i histopatološkim nalazima. Cilj ovog rada bio je prikaz epidemioloških i terapijskih karakteristika pacijenata sa Darierovom bolešću lečenih u tercijarnoj ustanovi tokom petnaestogodišnjeg perioda.

Metode: Sprovedena je retrospektivna kohortna studija koja je obuhvatila 67 pacijenata sa dijagnozom Darierove bolesti lečenih na Klinici za dermatovenerologiju Univerzitetskog kliničkog centra Srbije u Beogradu. Dijagnoza je postavljena na osnovu karakteristične kliničke slike i histopatološke verifikacije. Analizirani su epidemiološki, klinički i terapijski parametri pacijenata.

Rezultati: U ispitivanoj grupi zabeležena je predominacija ženskog pola (66%), dok su se prve kožne promene najčešće javljale tokom adolescencije i rane odrasle dobi. Pozitivna porodična anamneza registrovana je kod 48% pacijenata, što potvrđuje autozomno dominantni obrazac nasleđivanja. Promene su dominantno bile lokalizovane na trupu (85%). Neuropsihijatrijski komorbiditeti evidentirani su kod 16% ispitanika. Lokalna terapija primenjivana je kod svih pacijenata, dok su sistemski retinoidi korišćeni kod 51% pacijenata, uglavnom kod generalizovanih formi bolesti.

Zaključak: Rezultati ukazuju na hroničan tok bolesti, izraženu fenotipsku varijabilnost i potrebu za individualizovanim terapijskim pristupom.

Reference

Takagi A, Kamijo M, Ikeda S. Darier disease. J Dermatol. 2016;43(3):275-279. doi:10.1111/1346-8138.13230

Moschella B, Busciglio S, Ambrosini E, Cesarini S, Caramanna L, Zanelli S, et al. Genetics of Darier’s Disease: New Insights into Pathogenic Mechanisms. Genes (Basel). 2025;16(6):619. https://doi.org/10.3390/genes16060619

Ettinger M, Kimeswenger S, Deli I, Traxler J, Altrichter S, Noack P, et al. Darier disease: Current insights and challenges in pathogenesis and management. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2025 May;39(5):942-951. doi: 10.1111/jdv.20448.

Onozuka T, Sawamura D, Yokota K, Shimizu H. Mutational analysis of the ATP2A2 gene in two Darier disease families with intrafamilial variability. Br J Dermatol. 2004;150(4):652-7. doi:10.1111/j.0007-0963.2004.05868.x.

Beiu C, Giurcaneanu C, Mihai M, Popa L, Hage R. Darier Disease - A Clinical Illustration of Its High Variable Expressivity. Cureus. 2019;11(12):e6292. Published 2019 Dec 4. doi:10.7759/cureus.6292

Curman P, Jebril W, Larsson H, Bachar-Wikstrom E, Cederlöf M, Wikstrom JD. Darier disease is associated with neurodegenerative disorders and epilepsy. Sci Rep. 2024;14(1):7109. doi: 10.1038/s41598-024-57779-4.

Bachar-Wikstrom E, Curman P, Ahanian T, Leong IUS, Larsson H, Cederlöf M, Wikstrom JD. Darier disease is associated with heart failure: a cross-sectional case-control and population based study. Sci Rep. 2020;10(1):6886. doi: 10.1038/s41598-020-63832-9.

Ahanian T, Curman P, Leong IUS, Brismar K, Bachar-Wikstrom E, Cederlöf M, Wikstrom JD. Metabolic phenotype in Darier disease: a cross-sectional clinical study. Diabetol Metab Syndr. 2020;12:12. doi: 10.1186/s13098-020-0520-0.

Haber RN, Dib NG. Management of Darier disease: A review of the literature and update. Indian J Dermatol Venereol Leprol. 2021;87(1):14-21. doi:10.25259/IJDVL_963_19

Ruiz-Perez VL, Carter SA, Healy E, Todd C, Rees JL, Steijlen PM, et al. ATP2A2 mutations in Darier's disease: variant cutaneous phenotypes are associated with missense mutations, but neuropsychiatric features are independent of mutation class. Hum Mol Genet. 1999 Sep;8(9):1621-30. doi: 10.1093/hmg/8.9.1621.

Liang YH, Zhang QG, Liu QX. Two novel missense mutations of ATP2A2 in two Chinese patients with sporadic Darier disease. Clin Exp Dermatol. 2015 Mar;40(2):201-3. doi: 10.1111/ced.12452.

Godic A, Glavac D, Korosec B, Miljković J, Potocnik M, Kansky A. P160L mutation in the Ca(2+) ATPase 2A domain in a patient with severe Darier disease. Dermatology. 2004;209(2):142-4. doi: 10.1159/000079600.

Jacobsen NJ, Lyons I, Hoogendoorn B, Burge S, Kwok PY, O'Donovan MC, Craddock N, Owen MJ. ATP2A2 mutations in Darier's disease and their relationship to neuropsychiatric phenotypes. Hum Mol Genet. 1999 Sep;8(9):1631-6. doi: 10.1093/hmg/8.9.1631.

Hunt M, Wang N, Pupinyo N, Curman P, Torres M, Jebril W, Chatzinikolaou M, Lorent J, Silberberg G, Bansal R, Burner T, Zhou J, Kimeswenger S, Hoetzenecker W, Choate K, Bachar-Wikstrom E, Wikstrom JD. Dantrolene corrects cellular disease features of Darier disease and may be a novel treatment. EMBO Mol Med. 2024 Sep;16(9):1986-2001. doi: 10.1038/s44321-024-00104-3.

Smith-Pellegrin DL, Rivera-Vega M, Cazarín-Barrientos JR, Melgarejo-Gómez A, Messina-Baas OM, Cuevas-Covarrubias S. Naltrexone, a therapeutic alternative in Darier disease. Rev Med Hosp Gen Méx. 2021;84(4):177-80. doi:10.24875/hgmx.21000039