SECURITY IMPLICATIONS OF THE CONSTITUTIONAL CRISIS IN BOSNIA AND HERZEGOVINA: BETWEEN THE DAYTON CONSTITUTIONAL FRAMEWORK AND INTERNATIONAL INTERVENTIONISM
Sažetak
The constitutional crisis in Bosnia and Herzegovina (BiH) represents a complex case of legal and political destabilization in a post-conflict context. This paper analyzes the security implications of the constitutional crisis through the lens of internal political conflicts and international interventionism. It also highlights how the actions of international actors – particularly the Office of the High Representative (OHR) – function as a mechanism for altering the political balance established by the Dayton Peace Agreement. This dynamic generates new sources of instability which, although not yet amounting to a full-scale security crisis, nevertheless produce significant security consequences. The liberal project of state-building and the policy of international interventionism, rather than fostering reconciliation, have led to growing ethnic polarization and the weakening of institutional functionality. The paper points out a research gap in the existing literature, which has neglected systematic consideration of the security aspects of international interventionism on domestic developments in BiH, and argues that a return to the constitutional principles of the Dayton Peace Agreement may provide a framework for overcoming the current challenges.
Reference
A. O. 2025. „Dodik opet poziva na dijalog: Bošnjacima poručujem da prihvate sporazum i dogovor.” Dnevni avaz. 23. maj. 2025. https://avaz.ba/vijesti/bih/975530/dodik-opet-poziva-na-dijalog-bosnjacima-porucujem-da-prihvate-sporazum-i-dogovor
American Institutes for Research. 2023. "Reconciliation Assessment in Bosnia and Herzegovina: Peaceful Co-existence through Social and Behavioral Change (Final Report) - USAID Bosnia and Herzegovina, Monitoring and Evaluation Support Activity (MEASURE II)." May 2023. https://www.measurebih.com/uimages/USAID-MII-Reconciliation-Assessment-Report.pdf
Belloni, Roberto. 2008. State Building and International Intervention in Bosnia. London: Routledge.
Berdal, Mats. 2009. Building Peace after War. London: Routledge.
Blagojević, Milan. 2021. Ustavnopravna odbrana Republike Srpske. Banja Luka: Glas Srpske.
Boin, Arjen, Pol ’t Hart, Erik Štern, and Ben Sandelijus [Boin et al.]. 2010. Politika upravljanja krizama: Javno rukovođenje pod pritiskom. Beograd: JP Službeni glasnik.
Bonifati, Lidia. 2022. “Constitutional Design v. Constitutional Degradation: Strengthening the Rule of Law in Bosnia-Herzegovina.” In Framing and Diagnosing Constitutional Degradation: A Comparative Perspective, eds. Tania Groppi, Valentina Carlino and Giammaria Milani, 83–91. Roma: Consulta Online.
Bose, Sumantra. 2002. Bosnia after Dayton: Nationalist Partition and International Intervention. Oxford: Oxford University Press.
Braudel, Fernand. 1958. “Histoire et sciences sociales: La longue durée.” Annales Histoire, Sciences Sociales 13 (4): 725–753. DOI: 10.3406/ahess.1958.2781
Buzan, Barry, Ole Wæver, and Jaap de Wilde. 1998. Security: A New Framework for Analysis. Boulder: Lynne Rienner Publishers.
Call, Charles T., and Elizabeth M. Cousens. 2008. “Ending Wars and Building Peace: International Responses to War-torn Societies.” International Studies Perspectives 9 (1): 1–21. DOI: 10.1111/j.1528-3585.2007.00313.x
Caplan, Richard. 2005. International Governance of War-torn Territories: Rule and Reconstruction. Oxford: Oxford University Press.
Chandler, David. 2000. Bosnia: Faking Democracy after Dayton. London: Pluto Press.
Chandler, David. 2006. Empire in Denial: The Politics of State-Building. London: Pluto Press.
Chesterman, Simon. 2004. You, the People: The United Nations, Transitional Administration, and State-Building. Oxford: Oxford University Press.
Court of Bosnia and Herzegovina [CBiH], Decision of the Court of Bosnia and Herzegovina S1 2 K 046070 23 Ko Milorad Dodik et al., Confirmation date: September 11, 2023, Final decision rendered on: June 12, 2025.
Croft, Stuart. 2012. “Constructing Ontological Insecurity: The Insecuritization of Britain’s Muslims.” Contemporary Security Policy 33 (2): 219–235. DOI:10.1080/13523260.2012.693776
Dobbins, James, John G. McGinn, Keith Crane, Seth G. Jones, Rollie Lal, Andrew Rathmell, Rachel M. Swanger, and Anga. R. Timilsina [Dobbins et al.]. 2003. America’s Role in Nation-Building: From Germany to Iraq. Santa Monica: RAND Corporation.
Dodge, Toby. 2021. “Afghanistan and the failure of liberal peacebuilding.” Survival 63 (5): 47–58. DOI: 10.1080/00396338.2021.1982197
Downes, Alexander B. 2004. “The Problem with Negotiated Settlements to Ethnic Civil Wars.” Security Studies 13 (4): 230–279. DOI: 10.1080/09636410490945893
Doyle, Michael W., and Nicholas Sambanis. 2006. Making War and Building Peace: United Nations Peace Operations. Princeton: Princeton University Press.
Ejdus, Filip. 2020. Crisis and Ontological Insecurity: Serbia’s Anxiety over Kosovo’s Secession. London and New York: Palgrave Macmillan.
Ejdus, Filip. 2024. Međunarodna bezbednost: teorije, sektori i nivoi. Beograd: Clio.
Eriksen, Stein Sundstøl. 2009. “The Liberal Peace is Neither: Peacebuilding, State building and the Reproduction of Conflict in the Democratic Republic of Congo.” International Peacekeeping 16 (5): 652–666. DOI: 10.1080/13533310903303289
Fukuyama, Francis. 2004. State-Building: Governance and World Order in the 21st Century. Ithaca: Cornell University Press.
Fund for Peace. 2024. “Fragile States Index 2024: A World Adrift.” Fragile States Index. February 18, 2025. https://fragilestatesindex.org/2025/02/18/https-fragilestatesindex-org-wp-content-uploads-2025-02-fsi-2024-report-a-world-adrift-2-pdf/
Galtung, Johan. 1969. “Violence, Peace, and Peace Research.” Journal of Peace Research 6 (3): 167–191. DOI: 10.1177/002234336900600301
Giddens, Anthony. 1991. Modernity and Self-Identity: Self and Society in the Late Modern Age. Stanford: Stanford University Press.
Graziadei, Stefan. 2017. “The Strasbourg Court and Challenges to the Constitutional Architecture of Post-conflict Federalism in Bosnia-Herzegovina and Beyond.” Review of Central and East European Law 42 (2–3): 169–214. DOI: 10.1163/15730352-04202001
Güven, İbrahim Fevzi, Hamza Preljević, and Alpaslan Özerdem. 2023. “International Intervention and Security Challenges: Has Local Ownership in Bosnia and Herzegovina Proven Successful?” Connections: The Quarterly Journal 22 (4): 85–104. DOI: 10.11610/Connections.22.4.05
Huseinović, Samir. 2025a. „Milorad Dodik nepravosnažno osuđen na godinu dana zatvora.” DW. 26. februar 2025. https://www.dw.com/sr/milorad-dodik-nepravosna%C5%BEno-osu%C4%91en-na-godinu-dana-zatvora/a-71758041
Huseinović, Samir. 2025b. „Kallas u BiH, dok se traži asistencija EUFOR-a.” DW. 9. April 2025. https://www.dw.com/hr/kallas-u-bih-dok-se-tra%C5%BEi-asistencija-eufor-a/a-72180520
Kasapović, Mirjana. 2005. Bosna i Hercegovina: podijeljeno društvo i nestabilna država. Zagreb: Politička kultura.
Knežević, Slaven. 2024. “The High Representative and the constitutional crisis in Bosnia and Herzegovina.” Journal of Social Sciences and Humanities Svarog 28: 139–161.
Krstić, Milan. 2022. “Continuity and changes in the U.S. foreign policy towards the Western Balkans during the first year of Biden’s presidency: Third Obama’s or second Trump’s term?” Politika nacionalne bezbednosti 21 (2): 175–200. DOI: 10.22182/pnb.2122021.9
Lalić, Velibor. 2021. Identitet, konflikt, bezbjednost – Zločini iz mržnje u Bosni i Hercegovini. Banja Luka: Fakultet bezbjednosnih nauka, Univerzitet u Banjoj Luci.
Mitzen, Jennifer. 2006. “Ontological Security in World Politics: State Identity and the Security Dilemma.” European Journal of International Relations 12 (3): 341–370. DOI: 10.1177/1354066106067346
Mrduljaš, Saša. 2014. „Uzroci međunarodne neučinkovitosti u Bosni i Hercegovini (1992–2014).” Suvremene teme: Međunarodni časopis za društvene i humanističke znanosti 7 (1): 96–110.
Mrduljaš, Saša. 2019. „Određenje Bosne i Hercegovine po Ustavu iz 1974. godine i ideja ‘građanske Bosne i Hercegovine’.” U Europski ustav za Bosnu i Hercegovinu: Znanstveno-stručni skup s međunarodnim sudjelovanjem, ur. Ivica Musić, 291–310. Mostar: Sveučilište u Mostaru.
Office of the High Representative [OHR]. 2023a. “Decision Enacting the Law on Amendments to the Criminal Code of Bosnia and Herzegovina.” July 1, 2023. https://www.ohr.int/decision-enacting-the-law-on-amendments-to-the-criminal-code-of-bosnia-and-herzegovina/
Office of the High Representative [OHR]. 2023b. „Odluke Ustavnog suda BiH u vezi s pitanjem državne imovine u Bosni i Hercegovini.” 17. jul 2023. https://www.ohr.int/odluke-ustavnog-suda-bih-3/
Paris, Roland. 2004. At War’s End: Building Peace after Civil Conflict. Cambridge: Cambridge University Press.
Petrušić, Dijana. 2025. „Dodik se obratio u Narodnoj skupštini RS, posebno se zahvalio Stanivukoviću.” Nezavisne novine. 14. maj 2025. https://www.nezavisne.com/novosti/bih/Dodik-se-obratio-u-Narodnoj-skupstini-RS-posebno-se-zahvalio-Stanivukovicu/904643
Pilipović, Milan. 2025. „Odnos Aneksa IV i Aneksa X Dejtonskog mirovnog sporazuma u svjetlu djelovanja Ustavnog suda BiH.” U Dejtonski mirovni sporazum – 30 godina mira i stabilnosti, ur. Dragan Dakić, 43–55. Banja Luka: Centar za društvena i politička istraživanja Republike Srpske.
Predsjedništvo Bosne i Hercegovine. 2025. „Saopćenje iz Kabineta člana Predsjedništva BiH dr. Denisa Bećirovića.” 28. januar 2025. https://www.predsjednistvobih.ba/saop/default.aspx?id=104678&langTag=bs-BA
Radio Slobodna Evropa. 2023. „Tužiteljstvo ne istražuje neprovođenje odluka Ustavnog suda BiH, kaže Galić.” 13. juni 2023. https://www.slobodnaevropa.org/a/ustavni-sud-tuziteljstvo-bosna-hercegovina/32457157.html
Ristić, Brankica. 2025. „Na Evropskom sudu će morati da objasne kako su presudili Dodiku za delo koje nije postojalo.” Sputnik, 4. avgust. https://sputnikportal.rs/20250804/na-evropskom-sud-ce-morati-da-objasne-kako-su-presudili-dodiku-za-krivicno-delo-koje-nije-postojalo-1188536535.html
Rotberg, Robert I. 2004. “The Failure and Collapse of Nation States: Breakdown, Prevention, and Repair.” In When States Fail: Causes and Consequences, ed. Robert I. Rotberg, 1–50. Princeton: Princeton University Press.
Sahadžić, Maja. 2021. „Ustavna kriza u Bosni i Hercegovini: Ovog puta je drugačije?” Osservatorio Balcani e Caucaso Transeuropa. 23. decembar 2021. https://www.balcanicaucaso.org/bhs/zone/Bosna-i-Hercegovina/Ustavna-kriza-u-Bosni-i-Hercegovini-Ovog-puta-je-drugacije-214710
Savanović, Aleksandar, Aleksandar Vranješ, Nenad Vranješ, i Željko Budimir [Savanović i dr.]. 2020. „Izvori, geneza i priroda secesionističke retorike u Republici Srpskoj.” Politička misao 57 (1): 93–126. DOI: 10.20901/pm.57.1.05
Steele, Brent J. 2008. Ontological Security in International Relations: Self-Identity and the IR State. London: Routledge.
Subotić, Jelena. 2016. “Narrative, Ontological Security, and Foreign Policy Change.” Foreign Policy Analysis 12 (4): 610–627. DOI: 10.1111/fpa.12089
Subotić, Milovan. 2020. „Geopolitički aspekti redefinisane državne moći na primerima EU i Balkana.” Politika nacionalne bezbednosti 19 (2): 89–111. DOI: 10.22182/pnb.1922020.4
Subotić, Momčilo. 2021. „Republika Srpska u borbi za državnost.” Politička revija 70 (4): 105–127. DOI: 10.22182/pr.7042021.6
Šajinović, Dejan. 2025. „Soreka: Brisel i EUFOR ne mogu riješiti krizu – to moraju domaće institucije.” Nezavisne novine. 17. maj 2025. https://www.nezavisne.com/novosti/intervju/Luidji-Soreka-za-Nezavisne-Krizu-u-BiH-ne-mogu-rijesiti-ni-Brisel-ni-EUFOR/905073
Šolaja, Miloš. 2010. “International Community and BiH in Relation to Geopolitical Position of Serbia at the Beginning of 21st Century.” In Srbija u savremenom geostrateškom okruženju, eds. Milan Jazbec, Lutz Kober, Duško Dimitrijević, Milan Zarić, Katarina Štrbac, and Tanja Ristić, 107–120. Beograd: Medija centar „Odbrana“; Institut za međunarodnu politiku i privredu; Ministarstvo odbrane Republike Srbije; Institut za strategijska istraživanja.
Šušnjić, Đuro. 1993. „Ideologija”. U Enciklopedija političke kulture, ur. Milan Matić, 373–381. Beograd: Savremena administracija.
United Nations Security Council [UNSC], S/RES/1031 (1995), Resolution 1031 (1995), Adopted by the Security Council at its 3607th meeting, on 15 December 1995.
United Nations Security Council [UNSC], S/RES/1575 (2004), Resolution 1575 (2004), Adopted by the Security Council at its 5085th meeting, on 22 November 2004.
Vellani, Karim H. 2006. Strategic Security Management: A Risk Assessment Guide for Decision Makers. Oxford: Elsevier.
Vienna Convention on the Law of Treaties [VCLT], 23 May 1969, UNTS 1155, I-18232.
Vranješ, Aleksandar, i Željko Budimir. 2023. „Bosna i Hercegovina između međunarodnih intervencija i raspada.” Napredak – časopis za političku teoriju i praksu 4 (3): 7–34. DOI: 10.5937/napredak4-48072
Waters, Timothy W. 2004. “Contemplating Failure and Creating Alternatives in the Balkans: Bosnia’s Peoples, Democracy, and the Shape of Self-Determination.” Yale International Law Journal 29: 423–475.
