Modelovanje međunarodnih snaga atomsko-biološko-hemijske odbrane prilikom primene hemijskog oružja u terorističke svrhe
Sažetak
Ubrzani tehničko-tehnološki razvoj ljudske civilizacije, tokom dvadesetog i početkom dvadeset prvog veka, suštinski je doprineo neravnomernoj podeli ukupnih svetskih resursa. Takva raspodela resursa dovela je do čestih oružanih sukoba koji su imali za posledicu upotrebu konvencionalnog oružja, ali i oružja za masovno uništavanje. Za razliku od konvencionalnog oružja, ovo oružje poseduje jedinstvene karakteristike koje ga čine veoma atraktivnim za upotrebu u terorističke svrhe. Najbolji primer predstavlja teroristički napad u martu 1995. godine, kada je sekta ,,Aum Sinrikjo” u tokijskom metrou primenila sarin (toksičnu hemikaliju iz grupe smrtonosnog hemijskog oružja), zbog čega je umrlo 12, a intoksikovano preko 5.000 lica.
Cilj ovog rada je prikaz modela upotrebe međunarodnih snaga atomsko-biološko-hemijske odbrane (ABHO) u slučaju primene hemijskog oružja u terorističke svrhe. Prilikom određivanja kriterijuma za izbor modela snaga ABHO korišćeno je mišljenje eksperata, a za dobijanje optimalnih rezultata primenjena je metoda analitičkih hijerarhijskih procesa. Dobijeni rezultati mogu se koristiti, kao polazna osnova, za modelovanje snaga ABHO na međunarodnim vežbama sa sličnim sadržajem.
Reference
Inđić, D. 2014. Model angažovanja jedinica ABH službe na otklanjanju posledica hemijskog udesa.Beograd: Vojna akademija.
Inđić, D., Luković, Z., Mučibabić, S., 2014. Model angažovanja jedinica ABH službe prilikom hemijskog udesa. Vojnotehnički glasnik/Military Tehnical Courier, 62(1), pp.23-41.
Lazarević, I., & Radovanović.R., 2015. Terorizam oružjem za masovno uništavanje.Beograd: Kriminalističko policijska akademija.
Lazarević, I., Senić, Ž., & Eminović, G. 2003. Terorizam NHB sredstvima. Bilten ABHO, Kruševac, 14.
Luković, Z., Milenković, Z., & Marinković, G. 2004. Privremeno uputstvo za procenu i prognozu hemijske situacije pri udesima sa opasnim materijama i pri dejstvu po objektima u kojima se nalaze opasne materije.Beograd: GŠ VSiCG Sektor KoV, Uprava ABHO.
Organization for the Prohibition of hemical Weapons, OPCW. 1998. Chemical Disarmament.Hague: Basic Facts., p.2.
Petković, M., 2009. Terorizam - rat u kontinuitetu, Vojno delo, 61(4), Beograd, pp.248.-275.
Rutić, S. 2009. Obrazovne potrebe starešinskog kadra Vojske Srbije za upravljanje u udesima sa opasnim materijama.Niš: Fakultet zaštite na radu.
Rutić, S., & Milošević, J. 2015. Obrazovanje za upravljanje rizicima u životnoj sredini izazvanih hemijskim opasnostima i pretnjama. . U: Naučni skup "Šest decenija Škole nacionalne odbrane", Vojna akademija, Beograd.
Willkinson, P. 1986. Terrorism and the liberal state.New York, University Press.
Vojnotehnički glasnik omogućava otvoreni pristup i, u skladu sa preporukom CEON-a, primenjuje Creative Commons odredbe o autorskim pravima:
Autori koji objavljuju u Vojnotehničkom glasniku pristaju na sledeće uslove:
- Autori zadržavaju autorska prava i pružaju časopisu pravo prvog objavljivanja rada i licenciraju ga Creative Commons licencom koja omogućava drugima da dele rad uz uslov navođenja autorstva i izvornog objavljivanja u ovom časopisu.
- Autori mogu izraditi zasebne, ugovorne aranžmane za neekskluzivnu distribuciju rada objavljenog u časopisu (npr. postavljanje u institucionalni repozitorijum ili objavljivanje u knjizi), uz navođenje da je rad izvorno objavljen u ovom časopisu.
- Autorima je dozvoljeno i podstiču se da postave objavljeni rad onlajn (npr. u institucionalnom repozitorijumu ili na svojim internet stranicama) pre i tokom postupka prijave priloga, s obzirom da takav postupak može voditi produktivnoj razmeni ideja i ranijoj i većoj citiranosti objavljenog rada (up. Efekat otvorenog pristupa).