Primene proširene Darboove teoreme o fiksnoj tački na frakcione diferencijalne jednačine sa konačnim kašnjenjem
Frakcione diferencijalne jednačine na neograničenim domenima
Sažetak
Uvod/cilj: Cilj rada je proučavanje postojanja blagih rešenja problema početne vrednosti Darbuovog problema za parcijalne hiperboličke frakcione diferencijalne jednačine pomoću Kaputovog izvoda sa konačnim kašnjenjem u Frešeovim prostorima.
Metode: U analizi se koriste Darboova teorema o fiksnoj tački i pojam mere nekompaktnosti kako bi se utvrdilo postojanje rešenja svođenjem istraživanja na dokazivanje postojanja i jedinstvenosti fiksnih tačaka odgovarajućih operatora.
Rezultati: Postojanje blagih rešenja posmatranih parcijalnih hiperboličkih frakcionih diferencijalnih jednačina je dokazano pod odgovarajućim uslovima. Primenljivost teorijskih rezultata je ilustrovana primerom.
Zaključak: U radu se razmatraju dovoljni uslovi za utvrđivanje postojanja i jedinstvenosti rešenja Darbuovog problema primenom Darboove teoreme o fiksnoj tački na neograničenom intervalu. Istraživanje pruža metodološki okvir za analizu sličnih problema i doprinosi širem razumevanju blagih rešenja u frakcionom računu i funkcionalnoj analizi. Dobijeni rezultati nude potencijalne primene za istraživače koji se bave frakcionim diferencijalnim jednačinama u beskonačno-dimenzionalnim prostorima.
Reference
Abbas, S. and Benchohra, M. (2009). Darboux problem for perturbed partial differential equations of fractional order with finite delay. Nonlinear Analysis: Hybrid Systems, 3, 597-604. Available at: https://doi.org/10.1016/j.nahs.2009.01.001.
Abbas, S. and Benchohra, M. (2012). Fractional order partial hyperbolic differential equations involving Caputo’s derivative. Studia Universitatis Babeş–Bolyai Mathematica, 57(4), 469-479.
Abbas, S., Benchohra, M., and N’Guérékata, G. M. (2012). Topics in Fractional Differential Equations. Springer, New York. Available at: https://doi.org/10.1007/978-1-4614-4036-0.
Appell, J. (1981). Implicit functions, nonlinear integral equations, and the measure of noncompactness of the superposition operator. Journal of Mathematical Analysis and Applications, 83, 251-263. Available at: https://doi.org/10.1016/0022-247X(81)90160-9.
Ayerbee Toledano, J. M., Dominguez Benavides, T., and López Acedo, G. (1997). Measures of noncompactness in metric fixed point theory. Operator Theory: Advances and Applications, 99. Birkhäuser, Basel, Boston, Berlin. Available at: https://doi.org/10.1007/978-3-0348-8875-7.
Baleanu, D., Diethelm, K., Scalas, E., and Trujillo, J. J. (2012). Fractional Calculus Models and Numerical Methods. World Scientific Publishing, New York. Available at: https://doi.org/10.1142/9789814355212.
Banaei, Sh. (2018). Solvability of a system of integral equations of Volterra type in the Fréchet space $L^p_{loc}(R^+)$ via measure of noncompactness. Filomat, 32, 5255-5263. Available at: https://doi.org/10.2298/FIL1813255B.
Banás, J., Jleli, M., Mursaleen, M., and Samet, B. (2017). Advances in Nonlinear Analysis via the Concept of Measure of Noncompactness. Springer, Singapore. Available at: https://doi.org/10.1007/978-981-10-4565-8.
Banás, J., and Mursaleen, M. (2014). Sequence Spaces and Measures of Noncompactness with Applications to Differential and Integral Equations. Springer, Berlin. Available at: https://doi.org/10.1007/978-3-319-01392-4.
Benchohra, M., and Hellal, M. (2014). Global uniqueness result for fractional partial hyperbolic differential equations with state-dependent delay. Annales Polonici Mathematici, 110(3), 259-281. Available at: https://doi.org/10.4064/ap110-3-2.
Benchohra, M., and Hellal, M. (2014). Perturbed partial fractional order functional differential equations with infinite delay in Fréchet spaces. Nonlinear Dynamics and System Theory, 14(3), 244-257. Available at: https://doi.org/10.1007/s11071-014-1491-5.
Benchohra, M., Henderson, J., and Heris, A. (2017). Fractional partial random differential equations with delay. PanAmerican Mathematical Journal, 27(1), 29-40. Available at: https://doi.org/10.1007/s40815-017-0034-2.
Bothe, D. (1998). Multivalued perturbation of m-accretive differential inclusions. Israel Journal of Mathematics, 108, 109-138. Available at: https://doi.org/10.1007/BF02777780.
Dudek, S. (2017). Fixed point theorems in Fréchet Algebras and Fréchet spaces and applications to nonlinear integral equations. Applied Analysis and Discrete Mathematics, 11, 340-357. Available at: https://doi.org/10.2298/AADM1703340D.
Dudek, S., and Olszowy, L. (2015). Continuous dependence of the solutions of nonlinear integral quadratic Volterra equation on the parameter. Journal of Function Spaces, 2015, Article ID 471235, 9 pages. Available at: https://doi.org/10.1155/2015/471235.
Helal, M. (2020). Perturbed Partial Functional Differential Equations on Unbounded Domains with Finite Delay. Applied Mathematics E-Notes, 20, 82-92. Available at: https://doi.org/10.2478/AMEN-2020-0010.
Hilfer, R. (2000). Applications of Fractional Calculus in Physics. World Scientific, Singapore. Available at: https://doi.org/10.1142/9789812816223.
Kilbas, A. A., and Marzan, S. A. (2005). Nonlinear differential equations with the Caputo fractional derivative in the space of continuously differentiable functions. Differential Equations, 41, 84-89. Available at: https://doi.org/10.1007/s10625-005-0010-4.
Kuratowski, K. (1930). Sur les espaces complets. Fundamenta Mathematicae, 15, 301-309. Available at: https://doi.org/10.4064/fm-15-1-301-309.
Mönch, H. (1980). Boundary value problems for nonlinear ordinary differential equations of second order in Banach spaces. Nonlinear Analysis: Theory, Methods and Applications, 4, 985-999. Available at: https://doi.org/10.1016/0362-546X(80)90076-6.
Ortigueira, M. D. (2011). Fractional Calculus for Scientists and Engineers. Lecture Notes in Electrical Engineering, 84. Springer, Dordrecht. Available at: https://doi.org/10.1007/978-94-007-0531-3.
Podlubny, I. (1999). Fractional Differential Equations. Academic Press, San Diego. Available at: https://doi.org/10.1016/B978-0-12-558840-9.X5000-3.
Tarasov, V. E. (2010). Fractional Dynamics. Applications of Fractional Calculus to Dynamics of Particles, Fields and Media. Springer, Heidelberg. Available at: https://doi.org/10.1007/978-3-642-11218-3.
Vityuk, A. N., and Golushkov, A. V. (2004). Existence of solutions of systems of partial differential equations of fractional order. Nonlinear Oscillations, 7(3), 318-325. Available at: https://doi.org/10.1023/B:NONO.0000045252.92915.0f.
Yosida, K. (1980). Functional Analysis, 6th edition. Springer-Verlag, Berlin. Available at: https://doi.org/10.1007/978-3-662-02410-7.
Sva prava zadržana (c) 2026 Helal Mohamed

Ovaj rad je pod Creative Commons Autorstvo 4.0 međunarodnom licencom.
Vojnotehnički glasnik omogućava otvoreni pristup i, u skladu sa preporukom CEON-a, primenjuje Creative Commons odredbe o autorskim pravima:
Autori koji objavljuju u Vojnotehničkom glasniku pristaju na sledeće uslove:
- Autori zadržavaju autorska prava i pružaju časopisu pravo prvog objavljivanja rada i licenciraju ga Creative Commons licencom koja omogućava drugima da dele rad uz uslov navođenja autorstva i izvornog objavljivanja u ovom časopisu.
- Autori mogu izraditi zasebne, ugovorne aranžmane za neekskluzivnu distribuciju rada objavljenog u časopisu (npr. postavljanje u institucionalni repozitorijum ili objavljivanje u knjizi), uz navođenje da je rad izvorno objavljen u ovom časopisu.
- Autorima je dozvoljeno i podstiču se da postave objavljeni rad onlajn (npr. u institucionalnom repozitorijumu ili na svojim internet stranicama) pre i tokom postupka prijave priloga, s obzirom da takav postupak može voditi produktivnoj razmeni ideja i ranijoj i većoj citiranosti objavljenog rada (up. Efekat otvorenog pristupa).
